Tại Sao RSV Có Triệu Chứng Giống Như Cúm Nhưng Gây Nguy Hiểm Cho Trẻ Sơ Sinh?

Trẻ nhỏ, đặc biệt là những bé dưới 3 tháng tuổi, đang có nguy cơ cao bị suy hô hấp và thậm chí cần thiết phải thở máy. Điều này không chỉ xảy ra với trẻ sinh non hay những em có bệnh lý nền mà còn với cả trẻ khỏe mạnh được sinh ra đúng tháng.

RSV là Nguyên Nhân Chính Gây Bệnh Nặng Ở Trẻ Nhỏ Cách Giảm Đường Hợp Lý Để Bảo Vệ Sức Khỏe Ở Người Cao Tuổi Những Thực Phẩm Chức Năng Cần Tránh Khi Bị U Xơ Tử Cung

Tại Hội nghị Sản phụ khoa Quốc tế năm 2026, PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đã chia sẻ rằng từ đầu tháng 8, số ca trẻ nhập viện do các bệnh hô hấp tăng đột biến, trong đó có RSV. Bà cho hay, nhiều trẻ đã nhập viện trong tình trạng nặng, đặc biệt là nhóm trẻ sơ sinh. Có những bé chỉ vừa mới có triệu chứng ho, khó thở nhưng đã nhanh chóng trở nặng chỉ sau một ngày.

RSV (Respiratory Syncytial Virus) rất dễ lây nhiễm và theo Tổ chức Y tế Thế giới, phần lớn trẻ em sẽ mắc virus này trong những năm đầu đời. Chỉ tính riêng năm 2019, theo ước tính, RSV đã khiến khoảng 2,2 triệu trẻ phải nhập viện và gây ra 66.300 ca tử vong trên toàn cầu. Một nghiên cứu ở Mỹ cho thấy, trong số những trẻ bị điều trị hồi sức tích cực vì RSV, khoảng 80% là trẻ sinh đủ tháng và trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.

Khi đường thở của trẻ bị viêm nhiễm, do cấu trúc tự nhiên hẹp, trẻ sẽ khó khăn trong việc tống đờm ra ngoài, càng khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn. Tình trạng nghẹt mũi sẽ làm trẻ bỏ bú, dẫn đến suy hô hấp nặng hơn.

Đáng lưu ý là RSV cũng dễ bị nhầm lẫn với các bệnh khác như cúm hay COVID-19 do các triệu chứng ban đầu khá tương đồng, khiến cho nhiều gia đình chủ quan không kịp thời can thiệp.

BSCKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa, Hệ thống BVĐK Tâm Anh, cho rằng tâm lý chủ quan này sẽ dẫn đến hệ lụy nghiêm trọng. Nhiều phụ huynh vẫn có suy nghĩ rằng trẻ khỏe mạnh sẽ ít có nguy cơ mắc bệnh, từ đó không thực hiện các biện pháp phòng ngừa cần thiết.

Vi Khuẩn Đồng Nhiễm và Di Chứng Lâu Dài

Thực tế, RSV thường không hoạt động độc lập. Khi virus tấn công, vi khuẩn dễ dàng tấn công theo, làm bệnh trở nên nặng hơn. Tại Việt Nam, một nghiên cứu cho thấy trong số trẻ viêm phổi do RSV, hơn 80% mắc thêm vi khuẩn, trong đó phế cầu là phổ biến nhất. Khi cả virus lẫn vi khuẩn cùng tấn công, trẻ không chỉ bệnh nặng hơn mà còn gia tăng thời gian nằm viện và chi phí điều trị.

Nhiễm RSV nặng trong giai đoạn đầu đời có thể để lại di chứng hô hấp kéo dài. Một nghiên cứu cho thấy trẻ nhập viện do RSV trong độ tuổi 6–23 tháng có nguy cơ mắc hen phế quản cao gấp 2-12 lần so với trẻ không bị nhiễm.

Chi phí điều trị cho trẻ mắc RSV cũng là một vấn đề đáng lưu tâm. Tại Việt Nam, chi phí tự chi trả khi trẻ nhập viện do RSV có thể lên tới 70% mức lương tối thiểu. Với những trẻ cần chăm sóc hồi sức tích cực, 100% gia đình sử dụng tiền tiết kiệm, thậm chí có hơn 12% phải vay mượn.

Về mặt tâm lý, một nghiên cứu ở châu Âu cho thấy 91% phụ huynh cảm thấy lo lắng khi con nằm viện vì RSV và khoảng 27% trong số đó còn chịu tác động tâm lý lâu dài, nhiều tuần sau đợt bệnh cấp tính.

Biện Pháp Dự Phòng Ngay Từ Thai Kỳ

Một trong những biện pháp bảo vệ tự nhiên trẻ sơ sinh là miễn dịch từ mẹ. Bác sĩ Hà nhấn mạnh rằng một số kháng thể từ mẹ có thể truyền sang con trong thai kỳ, giúp trẻ có được miễn dịch thụ động khi ra đời. Đây chính là lý do mà các chuyên gia khuyến nghị mẹ cần thảo luận với bác sĩ về các biện pháp phòng ngừa từ khi còn mang thai.

Việc này không chỉ thực hiện sau khi trẻ chào đời mà ngay từ khi còn trong bụng mẹ cũng cần được lưu tâm để trẻ được bảo vệ tốt hơn khi ra đời.

Ngày 1/7/2026, Bộ Y tế Việt Nam đã ban hành Quyết định số 1965/QĐ-BYT, đưa bệnh do RSV vào danh mục bệnh truyền nhiễm nhóm B cần được giám sát. Để cải thiện tình hình này, các giải pháp thu hút nhân lực y tế cho vùng khó khăn được triển khai.

Các chuyên gia khuyến cáo rằng phụ nữ mang thai nên chủ động trao đổi với bác sĩ về các nguy cơ liên quan đến RSV và phương pháp phòng ngừa phù hợp. Mặc dù không biện pháp nào đảm bảo trẻ hoàn toàn không mắc RSV, mục tiêu cuối cùng vẫn là giảm thiểu nguy cơ bệnh nặng.

Các biện pháp sau sinh cũng rất quan trọng như rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho, giữ gìn vệ sinh và nuôi con bằng sữa mẹ. Cha mẹ cũng nên lưu ý đưa trẻ tới cơ sở y tế ngay khi xuất hiện dấu hiệu khó thở, thở nhanh hay khò khè để được giúp đỡ kịp thời.

Truyền hình trực tuyến: ‘PHÒNG NGỪA VIRUS RSV TRONG MÙA BỆNH HÔ HẤP’

RSV không chỉ ảnh hưởng sức khỏe của trẻ nhỏ mà còn tác động đến người cao tuổi và những người có bệnh lý nền mạn tính.