Gà Lôi Lam Mào Trắng: Hy Vọng Phục Hồi Loài Đã Gần Như Tuyệt Chủng

Ngày 5/8 vừa qua, thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị đã cho biết về thành công trong việc tiếp nhận 10 cá thể gà lôi lam mào trắng từ châu Âu. Đây là bước đầu trong kế hoạch phục hồi một loài gà quý hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng ngoài tự nhiên.

Gà lôi lam mào trắng (Lophura edwardsi) là giống động vật có nguồn gốc đặc hữu của miền Trung Việt Nam. Loài này đã được phát hiện lần đầu vào năm 1896 và từng sống phổ biến từ Hà Tĩnh đến TP Huế. Tuy nhiên, trong những thập kỷ qua, số lượng của chúng đã giảm mạnh do nhiều nguyên nhân, bao gồm ảnh hưởng của môi trường sống và việc săn bắt quá mức.

Các nhà khoa học mô tả gà lôi lam mào trắng trống với bộ lông xanh lam sẫm nổi bật, mào trắng và vùng da đỏ quanh mắt; trong khi gà mái có màu nâu trầm hơn, giúp chúng dễ dàng ẩn nấp. Chúng thường sống ở những khu vực đất thấp với nhiều cây bụi và lá mục, tạo điều kiện cho việc sinh sản và kiếm ăn.

Các chuyên gia nghiên cứu cho biết chiến tranh và môi trường sống bị tàn phá trong thế kỷ XX đã dẫn đến tình trạng giảm mạnh số lượng gà lôi lam mào trắng, không còn ghi nhận sự xuất hiện của chúng ngoài tự nhiên kể từ năm 2000. Hiện tại, loài này đã được đánh giá là cực kỳ nguy cấp (CR) trên Danh lục đỏ của IUCN và có thể đã tuyệt chủng ngoài tự nhiên.

Trong những năm 1920, một số cá thể gà lôi lam mào trắng đã được đưa sang châu Âu. Qua hơn một thế kỷ nhân nuôi tại đây, một nhóm các chuyên gia và tổ chức bảo tồn đã duy trì thành công quần thể giống quý này, tạo cơ hội để phục hồi chúng về quê hương.

Mới đây, 20 cá thể gà lôi lam mào trắng đã được chuyển từ Vườn thú Berlin và Tierpark (Đức) về Việt Nam. Sau giai đoạn chăm sóc tại Phú Quốc, 10 con đầu tiên đã được đưa về Quảng Trị, nơi được coi là một trong những khu vực phân bố lịch sử của loài. Nhóm này bao gồm 5 trống và 5 mái, hiện đang được nuôi tại Trung tâm nhân nuôi các loài trĩ quý hiếm tại Bản Bang, xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị.

Chương trình nhân nuôi gà lôi lam mào trắng không hướng đến việc thả ngay vào môi trường tự nhiên. Thay vào đó, sẽ tiếp tục theo dõi sức khỏe, khả năng sinh trưởng và khả năng thích nghi của loài này trước khi đưa ra quyết định tái thả vào rừng. Dự kiến, các hoạt động thử nghiệm tái thả sẽ diễn ra từ cuối năm 2028.

Nếu thành công, đây sẽ không chỉ là sự trở lại của một loài động vật mà còn là một minh chứng cho việc phục hồi môi trường sống đã bị tổn thương trước đó, mở đầu cho một chương trình bảo tồn thiên nhiên quốc gia và quốc tế. Hãy cùng chờ đón điều kỳ diệu này!