Thí Sinh Lớp 10: Cải Cách Thi Cử Đúng Hướng Hay Không?

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) hiện đang tổ chức lấy ý kiến về một dự thảo thông tư mới nhằm thay thế quy chế tuyển sinh THCS và THPT. Theo đó, dự thảo này đưa ra đề xuất rằng, nếu có tổ chức thi tuyển vào THPT, thí sinh sẽ chỉ cần trải qua 2 môn thi: Toán và Ngữ văn.

Trong công văn số 4991/BGDĐT-GDPT, Bộ GD&ĐT đã yêu cầu các sở GD&ĐT tại Hà Nội, Hải Phòng và TPHCM tiến hành nghiên cứu và đóng góp ý kiến cho dự thảo này.

Theo quy định tại Điều 15, môn thi dành cho tuyển sinh vào THPT công lập sẽ bao gồm 2 môn: Toán và Ngữ văn, trong khi đó, đối với tuyển sinh THCS, các cơ sở có tổ chức thi sẽ chỉ yêu cầu thí sinh thi môn Toán và Tiếng Việt.

Dự thảo cũng quy định thời gian làm bài cho môn Ngữ văn là 120 phút, trong khi môn Toán kéo dài từ 90 đến 120 phút cho kỳ tuyển sinh vào THPT. Nếu quy định này được thông qua, đây sẽ là một bước chuyển đổi quan trọng so với quy chế hiện tại, theo đó kỳ thi hiện tại (theo Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT) bao gồm Toán, Ngữ văn và một môn thứ ba do Sở GD&ĐT quyết định.

Thầy Nguyễn Văn Quý, một giáo viên chuyên luyện thi ở Hà Nội, đã bày tỏ quan điểm ủng hộ đề xuất này từ hai năm trước, cho rằng việc chỉ thi 2 môn Toán – Tiếng Việt (đối với lớp 6) và Toán – Ngữ văn (đối với lớp 10) là hợp lý.

Ông phân tích rằng cấu trúc thi hiện tại với ba môn Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ đã dẫn đến tình trạng học lệch, khi mà học sinh chỉ tập trung vào những môn này, trong khi các môn học tự nhiên như Vật lý, Hóa học và Sinh học lại bị lãng quên, tạo ra một khoảng trống lớn trong kiến thức.

Theo thầy Quý, việc chỉ thi 2 môn chắc chắn vẫn có thể phân loại học sinh một cách hiệu quả, miễn là đề thi được thiết kế tốt. Trên thực tế, Hà Nội đã từng áp dụng tuyển sinh lớp 10 với chỉ 2 môn Toán và Ngữ văn trong những năm trước mà không làm giảm chất lượng học sinh.

Mặc dù Ngoại ngữ là môn quan trọng, thầy Quý cho rằng không cần thiết phải bắt buộc thi môn này cho tất cả thí sinh do sự chênh lệch về điều kiện học tập tại các vùng miền khác nhau. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang ngày càng phát triển, việc dạy Ngoại ngữ cần giữ ở mức nền tảng, trong khi việc học chuyên sâu nên được thực hiện theo nhu cầu thực tế của từng học sinh. Năm 2026, mặc dù Ngoại ngữ là môn tự chọn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, vẫn có gần 350.000 thí sinh đăng ký thi.

Thầy Quý đã đưa ra đề xuất rằng, nếu vẫn có môn thứ 3 trong kỳ thi, thì nên để học sinh lựa chọn theo chương trình của mình (ví dụ như những học sinh học lớp KHTN có thể chọn thêm Lý/Hóa/Sinh; lớp Ngoại ngữ chọn thêm Ngoại ngữ; và lớp KHXH chọn thêm Sử/Địa). Đồng thời, cần đưa Vật lý, Hóa học và Sinh học trở lại thành các môn học độc lập ở bậc THCS thay vì tích hợp lại, giúp học sinh có nền tảng chuyên môn vững chắc.

Trong bối cảnh này, tâm lý của phụ huynh và học sinh cũng rất quan trọng, phản ánh sự lo lắng thực tế khi có thay đổi trong chính sách giáo dục.

Nhiều phụ huynh đã bày tỏ sự đồng thuận với việc giữ lại 2 môn thi chính là Toán và Ngữ văn để giảm bớt áp lực thi cử cho con em mình. Chị Phan Thùy Linh, một phụ huynh có con chuẩn bị vào lớp 9 tại phường Hà Đông, cho biết kỳ thi vào lớp 10 công lập trong các năm qua luôn gây ra tâm lý căng thẳng cho gia đình. Việc phải chờ đợi thông báo về môn thi thứ ba đã gây áp lực cho học sinh phải học nhiều môn cùng lúc. Nếu chỉ giữ nguyên 2 môn chính, học sinh sẽ cảm thấy thoải mái hơn trong việc ôn tập.

Ngược lại, một số phụ huynh và giáo viên lại tỏ ra lo lắng về việc loại bỏ môn Ngoại ngữ. Anh Lê Nhật Nam, cư dân tại Giảng Võ, cho rằng việc không có Ngoại ngữ trong kỳ thi có thể dẫn đến việc học sinh không còn động lực để học môn này, điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng hội nhập của họ trong tương lai. Một số học sinh cũng băn khoăn rằng việc chỉ thi Toán và Ngữ văn có thể khiến họ mất đi lợi thế từ môn học mà mình giỏi.

Nhiều ý kiến cho rằng việc tuyển sinh chuyển cấp không nên áp đặt cứng nhắc mà cần có sự linh hoạt từ Bộ GD&ĐT với khung quy chế chung, để các địa phương tự quyết định phương án phù hợp với điều kiện thực tế và đặc thù vùng miền. Cùng với đó, ngành giáo dục cũng cần thực hiện cải cách cách đánh giá để giúp học sinh duy trì kiến thức toàn diện mà không chịu áp lực thi cử lớn.

Việc thu thập ý kiến cho dự thảo vẫn đang được tiến hành. Dù phương án cuối cùng sẽ ra sao, điều mà xã hội mong chờ là một lộ trình hợp lý, vừa giảm áp lực cho học sinh, vừa bảo đảm chất lượng đầu vào cho các trường THPT trên toàn quốc.

Đặc biệt, trong bối cảnh này, ráo soát biên chế công chức cũng sẽ là một vấn đề cần được quan tâm bên cạnh việc cải cách trong giáo dục.

Các thông tin thêm về thời tiết trong những ngày tới có thể tham khảo dự báo thời tiết miền Bắc.

Thực tế, câu chuyện về sự biến mất bí ẩn của hai anh em tại TPHCM cũng đã gây xôn xao dư luận, là một vấn đề cần được tìm hiểu kỹ lưỡng hơn, người đọc có thể xem thêm sự việc mất tích này.