Khám Phá Loài Mực Mới Được Phát Hiện Sau 70 Năm Bị Bỏ Quên

Gần đây, một khám phá gây bất ngờ trong thế giới sinh học đã làm thay đổi cách chúng ta hiểu về sự phân loại của các loài mực. Một mẫu vật mực bị lãng quên trong suốt bảy thập kỷ đã được công nhận là đại diện duy nhất của một họ mực hoàn toàn mới.

Loài mực này ban đầu được thu thập từ bụng của một con cá nhà táng trong một chuyến thám hiểm săn bắt cá voi tại Nam Cực vào những năm 1955-1956. Trong suốt thời gian dài, mẫu vật này chỉ được coi là một loài mực thông thường và đã bị bỏ quên trong các bảo tàng. Giải Quyết Tình Trạng Thừa Nhân Sự Trong Ngành Giáo Dục Vụ Cháy Xe Đầu Kéo Trên Cao Tốc: Nguyên Nhân Và Hậu Quả Dự Báo Thời Tiết: Nắng Nóng Kinh Hoàng Ở Miền Trung Sẽ Ké…

Cuộc hành trình của mẫu vật này vào thế giới khoa học thực sự bắt đầu khi nhà nghiên cứu Malcolm Clarke phát hiện nó. Sau cái chết của ông vào năm 2013, bộ sưu tập mực được chuyển giao cho Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London, và sau đó được mượn bởi Viện Khoa học Biển ở Barcelona để phục vụ cho một nghiên cứu về tính đa dạng của nhóm mực đại dương.

Tại đây, các nhà nghiên cứu Sam Arnold, David Nos, Raquel Sáez-Liante và Fernando Ángel Fernández-Álvarez đã phát hiện ra sự khác biệt đáng kể của mẫu vật này. Kết quả phân tích đã được công bố trên tạp chí Zoological Journal of the Linnean Society vào tháng 7 năm 2025, cho thấy mẫu vật có những đặc điểm giải phẫu khác biệt, không thể xếp vào bất kỳ họ mực nào trước đó.

Trong một phát hiện quan trọng, một họ mới tên là Mobydickidae đã được thiết lập, với loài mực duy nhất thuộc họ này được đặt tên là Mobydickia poseidonii. Tên gọi Mobydickia được lấy cảm hứng từ tác phẩm nổi tiếng Moby-Dick, phản ánh việc mẫu vật được tìm thấy trong bụng một con cá nhà táng, cùng với màu sắc nhạt đặc trưng.

Tên loài poseidonii được đặt theo tên thần Poseidon trong thần thoại Hy Lạp, vì cấu trúc các móc trên tua của loài mực này khá giống với hình dáng của cây đinh ba.

Mẫu vật mới có chiều dài lưng khoảng 175 mm, có cơ thể mềm và màu sắc nhạt. Đặc biệt, điểm đáng chú ý là nó hoàn toàn thiếu các cơ quan phát quang, một đặc điểm thường thấy ở các loài mực sống ở vùng nước sâu. Sự kết hợp độc đáo giữa vây nhỏ và cấu trúc của các móc tua đã cho thấy đây là một nhánh tiến hóa độc lập.

Khi mô tả một loài mới là điều khá phổ biến trong lĩnh vực sinh học, việc thiết lập một họ mới lại đánh dấu một bước tiến lớn hơn. Họ loài mực mới này là lần đầu tiên được công nhận kể từ năm 1998, khi họ mực vây lớn Magnapinnidae được mô tả.

Khám phá này cũng đã được Tổ chức Đăng ký Loài biển Thế giới vinh danh là một trong 10 loài biển đáng chú ý nhất năm 2025. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng phát hiện này chỉ dựa trên một mẫu vật duy nhất và không còn nguyên vẹn; họ chưa thể thu thập chuỗi ADN do thời gian bảo quản lâu dài.

Cho đến nay, chưa ai từng nhìn thấy một cá thể Mobydickia poseidonii còn sống, và môi trường sống hay tập tính của chúng vẫn còn là một bí ẩn. Việc tìm thấy mẫu vật trong bụng cá nhà táng không thể phản ánh chính xác nơi chúng sinh sống, vì loài cá voi này thường di chuyển xa sau khi ăn mồi.

Với nhiều điều chưa rõ, phát hiện này một lần nữa chứng minh giá trị của các bộ sưu tập bảo tàng trong việc lưu giữ dữ liệu khoa học. Đại dương rộng lớn chứa đựng nhiều điều huyền bí mà con người khó có thể khảo sát hết bằng các tàu nghiên cứu thông thường. Thực tế, chính những mẫu vật chất chứa bụi nhiều thập kỷ, khi được nhìn nhận dưới góc độ mới, có thể mở ra những cơ hội hy hữu cho sự hiểu biết về sự tiến hóa của tự nhiên.