Diễn biến chính trong báo cáo Bộ KH&CN tháng 8: công bố quốc tế, AI và hạ tầng số

Báo cáo tháng 8 của Bộ Khoa học và Công nghệ trình bày một loạt chỉ số và hoạt động nổi bật liên quan đến nghiên cứu, hạ tầng số, chuyển đổi số và chính sách về trí tuệ nhân tạo. Những con số này phản ánh hoạt động khoa học, quản lý công nghệ và các nỗ lực kết nối quốc tế đang diễn ra song song với mục tiêu thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nước.

Số liệu xuất bản và nền tảng dữ liệu quốc gia

Trong khoảng thời gian từ 15/7 đến 14/8/2026, cơ sở dữ liệu Scopus ghi nhận tổng cộng 2.647 công bố quốc tế đến từ Việt Nam. Con số này cho thấy hoạt động công bố quốc tế của các tổ chức nghiên cứu trong nước ở mức đáng chú ý trong một tháng. Cùng giai đoạn, Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia (NDXP) đã thực hiện 4,7 tỷ giao dịch; theo báo cáo, 100% địa phương đã kết nối và chia sẻ dữ liệu qua nền tảng này, cho thấy mức độ lan tỏa của hạ tầng dữ liệu quốc gia.

Hệ sinh thái doanh nghiệp khoa học — công nghệ và sàn giao dịch

Tính đến cuối tháng 8/2026, toàn quốc có 968 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, cùng với 20 đơn vị là sàn giao dịch khoa học và công nghệ. Những con số này phản ánh sự gia tăng về cơ cấu tổ chức nhằm thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và kết nối cung — cầu công nghệ giữa các bên liên quan.

Dịch vụ bưu chính, tên miền và hạ tầng Internet

Bộ báo cáo doanh thu dịch vụ bưu chính tháng 8 ước đạt 9.260 tỷ đồng, tăng 3% so với tháng 7 và 22% so với cùng kỳ năm trước; sản lượng bưu gửi trong tháng ước vào khoảng 440 triệu bưu gửi, tương ứng với mức tăng 2,3% so với tháng trước và 14% so với cùng kỳ. Mức tăng này có thể liên quan đến nhu cầu logistics, thương mại điện tử và phân phối mùa cao điểm.

Về hạ tầng số, số lượng tên miền “.vn” đến ngày 15/8 đạt 699.722 tên miền, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm 2025; trong tháng phát triển thêm 20.355 tên miền mới. Tỷ lệ sử dụng IPv6 đạt 66%, thứ hạng của Việt Nam được nêu trong báo cáo là vị trí thứ hai ở Đông Nam Á và thứ bảy trên thế giới.

Với khối lượng bưu gửi và nhu cầu luân chuyển hàng hóa được nêu, độc giả quan tâm tới tình trạng giao thông ở các thời điểm cao điểm có thể tham khảo các phân tích cụ thể về lưu thông trong thành phố, như bài viết về Giao thông Hà Nội trước kỳ nghỉ 2/9 để đánh giá rủi ro trì hoãn và phương án di chuyển phù hợp.

Quy mô và hiệu suất ngành công nghiệp công nghệ số

Theo báo cáo, doanh thu ngành công nghiệp công nghệ số trong tháng 8 ước đạt 680.586 tỷ đồng, tăng 36% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm và hàng hóa công nghệ số ước đạt 22,4 tỷ USD, tăng 41% so với cùng kỳ. Những con số này cho thấy mảng công nghiệp số đang đóng góp rõ rệt vào giá trị xuất khẩu và tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế số.

Sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn và đo lường

Bộ tiếp nhận 18.348 đơn sở hữu công nghiệp trong tháng 8, tăng 30,1% so với tháng 8/2025; cơ quan cũng cấp 8.473 văn bằng bảo hộ. Về tiêu chuẩn, quy chuẩn, báo cáo nêu việc thẩm định 10 dự thảo TCVN và trình công bố 23 TCVN. Công tác đo lường ghi nhận phê duyệt 353 mẫu phương tiện đo; đồng thời, lực lượng chức năng tiếp nhận, kiểm tra 183 lô xăng, diesel, etanol và LPG với tổng khối lượng khoảng 16,58 triệu tấn, trị giá xấp xỉ 1.217 triệu USD.

Chính sách pháp luật và những bước hoàn thiện thể chế

Bộ KH&CN chủ trì xây dựng, hoàn thiện và trình các dự án luật liên quan đến tần số vô tuyến điện, viễn thông, giao dịch điện tử và chuyển giao công nghệ. Báo cáo nhấn mạnh rằng vào ngày 24/8/2026, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật (dự án đã trình) với tỷ lệ 100% đại biểu có mặt tán thành. Những bước pháp lý này được xem là nền tảng để điều chỉnh hoạt động công nghệ, hạ tầng tần số và giao dịch điện tử trong tương lai gần.

Chính sách và hoạt động liên quan tới trí tuệ nhân tạo

Một điểm nhấn quan trọng là việc ban hành Quyết định số 3335/QĐ-BKHCN thành lập Mạng lưới chuyên gia trí tuệ nhân tạo Việt Nam toàn cầu, nhằm kết nối chuyên gia trong và ngoài nước phục vụ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI cùng đào tạo nhân lực chất lượng cao. Những hoạt động tham vấn ý kiến chuyên gia và hội thảo về chiến lược nghiên cứu cơ bản đến năm 2045 cũng được Bộ tổ chức trong tháng.

Để đọc thêm về sáng kiến quản lý và nền tảng một cửa dành cho AI, người đọc có thể tham khảo bài viết phân tích về Hệ thống một cửa AI quốc gia, nơi trình bày mục tiêu minh bạch thông tin và hỗ trợ tương tác giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý và công chúng.

Hợp tác quốc tế và các sự kiện đối ngoại

Báo cáo nêu nhiều hoạt động đối ngoại trong tháng: đoàn Bộ KH&CN tham dự Diễn đàn Việt Nam – Australia TechConnect 2026 tại Đại học Công nghệ Sydney; trong khuôn khổ đó, Cục Công nghiệp công nghệ thông tin và VASEA ký Biên bản ghi nhớ hợp tác về công nghệ số, bán dẫn và AI. Ngoài ra, Bộ và Bộ trưởng Thương mại và Du lịch Australia ký Biên bản ghi nhớ về kinh tế số, nhắm tới thúc đẩy thương mại điện tử, phát triển nền tảng số, kỹ năng số và ngăn chặn tội phạm mạng.

Bộ cũng báo cáo đã đàm phán thành công với cơ quan quản lý Hoa Kỳ về tần số cho quỹ đạo vệ tinh băng Ka, phục vụ nhu cầu triển khai dự án VINASAT-3. Trong chuyến thăm Singapore của đoàn cấp cao, Bộ trưởng tham gia đối thoại chiến lược và thúc đẩy hợp tác về hạ tầng số, định danh điện tử VNeID – Singpass, AI, bán dẫn và các công nghệ mới.

Chương trình, kế hoạch và ưu tiên trong tháng tới

Theo báo cáo, trong tháng 9/2026 Bộ sẽ tập trung hoàn thiện đề án về đất hiếm; xây dựng các dự án luật sửa đổi Luật Khoa học và Công nghệ, Luật Sở hữu trí tuệ; và soạn thảo nghị định sửa đổi, bổ sung liên quan đến KHCN và đổi mới sáng tạo. Bộ cũng đặt mục tiêu xây dựng các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia phục vụ phát triển công nghệ chiến lược, cùng với định hướng nghiên cứu cơ bản giai đoạn 2026–2030 và tầm nhìn 2035.

Bên cạnh đó, một số chương trình quy hoạch và hỗ trợ bao gồm: Chương trình quốc gia khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026–2035, cơ sở dữ liệu trọng yếu và chuyên ngành, các nền tảng số dùng chung quốc gia, và tổ chức hội nghị Ban Chỉ đạo quốc gia về công nghiệp bán dẫn lần thứ hai năm 2026.

Báo cáo cũng nêu ưu tiên đầu tư hạ tầng điện, viễn thông tại các thôn, bản chưa có điện, chưa có sóng; đồng thời phát triển hạ tầng cho ngành năng lượng nguyên tử, công nghiệp không gian, kinh tế tầm thấp và ngành lượng tử.

Ý nghĩa thực tiễn và những điểm cần theo dõi

• Con số công bố quốc tế và lượng đơn sở hữu công nghiệp tăng cho thấy năng lực nghiên cứu và nhu cầu bảo hộ sáng chế đang gia tăng.
• Sự hoàn thiện khung pháp luật liên quan đến tần số, viễn thông và chuyển giao công nghệ có thể ảnh hưởng trực tiếp tới các dự án hạ tầng số và vệ tinh.
• Doanh thu ngành công nghệ số và kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh là tín hiệu tích cực cho chuỗi giá trị công nghệ trong nước, nhưng cần giám sát chất lượng phát triển hạ tầng để đảm bảo bền vững.

Ảnh minh họa khác trong báo cáo:

Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo – cơ hội lớn cho doanh nghiệp

SKĐS – Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành lập nhằm hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tiếp cận nguồn vốn từ và các nguồn vốn xã hội hóa.

Câu hỏi thường gặp

1. Trong một tháng Việt Nam có bao nhiêu công bố quốc tế?

Giai đoạn từ 15/7 đến 14/8/2026 ghi nhận 2.647 công bố quốc tế trên cơ sở dữ liệu Scopus.

2. Nền tảng NDXP đã đạt được gì?

NDXP thực hiện 4,7 tỷ giao dịch và kết nối chia sẻ dữ liệu với 100% địa phương theo báo cáo đến ngày 15/8/2026.

3. Tỷ lệ sử dụng IPv6 và vị trí xếp hạng của Việt Nam là bao nhiêu?

Tỷ lệ sử dụng IPv6 đạt 66%; Việt Nam được nêu là thứ 2 ở Đông Nam Á và thứ 7 trên thế giới trong báo cáo.

Kết luận

Báo cáo tháng 8 của Bộ KH&CN đưa ra những chỉ báo tích cực về hoạt động nghiên cứu, phát triển hạ tầng số và tiến trình hoàn thiện thể chế. Người làm chính sách, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng nghiên cứu đều có thể dùng các con số này làm cơ sở quan sát xu hướng, đánh giá rủi ro và hoạch định chiến lược trong thời gian tới.