Cuộc Chiến Với Sốt Rét Ác Tính: Hành Trình Từ Hà Nội Đến TP.HCM

Tình Hình Sốt Rét Ác Tính Tái Xuất

Vào cuối tháng 6 và đầu tháng 7, Viện Y học Nhiệt đới thuộc Bệnh viện Bạch Mai đã điều trị thành công hai ca sốt rét ác tính. Thời gian gần đây, viện tiếp tục tiếp nhận những trường hợp sốt rét từ những người đã từng sống và làm việc tại châu Phi — khu vực vẫn đang ghi nhận tình trạng lưu hành bệnh sốt rét mạnh mẽ.

Các ca bệnh thường gặp chủ yếu là do loại ký sinh trùng P. falciparum, loại gây ra tình trạng sốt rét nghiêm trọng nhất. Một trong những bệnh nhân đáng chú ý là một người đàn ông 32 tuổi đến từ Thanh Hóa. Anh đã làm việc tại Angola từ tháng 7 năm 2024 đến tháng 7 năm 2025. Sau khi về nước, bệnh nhân bắt đầu có triệu chứng sốt cao và hiện đang sống tại đảo Cát Hải, Hải Phòng. Tăng Cường Y Tế Dự Phòng: Nâng Cao Năng Lực Ứng Phó Dịch… Thanh Hóa Nâng Cao Biện Pháp Ứng Phó Trước Sự Tăng Trưởng… Cứu Sống Mẹ và Bé: Ca Phẫu Thuật Khẩn Cấp Thành Công Tại…

Vào ngày 5 tháng 8, bệnh nhân bắt đầu có triệu chứng sốt cao, rét run, và tình trạng ngày càng xấu dần xuyên suốt nhiều ngày. Anh đã phải đến thăm nhiều cơ sở y tế mà không có dấu hiệu cải thiện.

Tại Hải Phòng, các triệu chứng và kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân dương tính với P. falciparum với mật độ ký sinh trùng cao. Anh đã trải qua tình trạng tụt huyết áp, giảm tiểu cầu, và được chẩn đoán mắc sốt rét ác tính kèm theo sốc nhiễm khuẩn. Do không có thuốc đặc hiệu tại địa phương, bệnh nhân được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Bạch Mai.

Tình trạng nhập viện cho thấy mật độ ký sinh trùng trong máu rất cao. Các bác sĩ đã xác nhận bệnh nhân mắc sốt rét ác tính do P. falciparum, kèm theo suy thận và gan. Việc hồi sức và điều trị khẩn cấp đã bắt đầu ngay lập tức.

Đến ngày 11 tháng 8, sau quá trình điều trị tích cực, bệnh nhân đã giảm sốt, tỉnh táo và tình trạng sức khỏe đã cải thiện rõ rệt.

Trước đó, Viện Y học Nhiệt đới cũng đã điều trị cho một nữ bệnh nhân 23 tuổi đến từ Nghệ An, người này cũng đã từng sống và làm việc tại Nigeria.

Bệnh nhân này đã gặp vấn đề sức khỏe tương tự và được chẩn đoán với sốt rét do P. falciparum tại châu Phi, nhưng không được điều trị đầy đủ. Sau khi trở về Việt Nam, sức khỏe của bệnh nhân tiếp tục xấu đi và cô đã được nhập viện ở Viện Y học Nhiệt đới, nơi mà sau theo dõi và điều trị, sức khỏe đã ổn định và xuất viện.

Những trường hợp này cho thấy rằng mặc dù sốt rét không còn phổ biến ở nhiều nơi tại Việt Nam, nhưng một số ca bệnh từ nước ngoài vẫn có thể diễn biến nhanh chóng và nghiêm trọng nếu không được phát hiện kịp thời.

Thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới cho biết, tại Việt Nam mỗi năm ghi nhận hơn một chục trường hợp mắc sốt rét trong nội địa, trong khi có hơn 100 ca sốt rét ngoại lai do những người có lịch sử sống hoặc làm việc tại các khu vực có sốt rét, chủ yếu ở châu Phi.

Chạy Đua Mang Artesunate Đến Bệnh Nhân

Không chỉ dừng lại ở việc điều trị những bệnh nhân tại Hà Nội, các bác sĩ của Bệnh viện Bạch Mai đã tham gia một cuộc chạy đua khẩn cấp với thời gian nhằm đưa Artesunate tới tay bệnh nhân ở TP.HCM, nơi mà có một trường hợp sốt rét ác tính cần thuốc ngay lập tức. Tuy nhiên, lúc này kho thuốc tại miền Nam đã cạn kiệt.

Với sốt rét ác tính, thời điểm sử dụng thuốc cực kỳ quan trọng, có thể quyết định đến sự sống còn của người bệnh. Nhờ vào sự kết nối giữa các cơ sở y tế, Bệnh viện Bạch Mai là một trong những bệnh viện hiếm hoi còn giữ thuốc Artesunate. Ngay khi được thông báo, bệnh viện đã ngay lập tức tiến hành làm thủ tục và chuẩn bị thuốc để chuyển vào TP.HCM ngay trong đêm.

Thuốc đã được chuyển vượt quãng đường hơn 1.700 km và đến kịp thời để bệnh nhân tiếp cận. Sau khi được điều trị đúng cách với thuốc đặc hiệu cùng sự chăm sóc y tế liên tục, tình hình sức khỏe của bệnh nhân tại TP.HCM đã ổn định và hồi phục tốt.

Chú Ý Đến Yếu Tố Dịch Tễ Khi Xem Xét Sốt Rét

Theo TS.BS Đỗ Văn Thành, Phó Viện trưởng của Viện Y học Nhiệt đới, cần phải chú ý đến yếu tố dịch tễ khi tiếp cận những trường hợp sốt chưa xác định nguyên nhân. Việc hỏi bệnh nhân về lịch sử đi lại là điều cần thiết, đặc biệt là những người đã từng sống hoặc làm việc ở những vùng có sốt rét lưu hành.

Trường hợp của người đàn ông 32 tuổi trên là một minh chứng rõ ràng. Mặc dù đã rời Angola hơn một năm, tiền sử sống tại vùng lưu hành sốt rét vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng chẩn đoán ban đầu.

Đối với những ai có tiền sử sống tại châu Phi, khi có biểu hiện như sốt, rét run hoặc mệt mỏi, cần phải thông báo cho bác sĩ về lịch sử dịch tễ và đến cơ sở y tế ngay lập tức. Việc tự ý dừng thuốc hoặc tự điều trị có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Sốt Rét: Vẫn Cần Cảnh Giác

Theo các bác sĩ của Bệnh viện Bạch Mai, mặc dù sốt rét có thể trở nên xa lạ với nhiều người dân Việt Nam, nhưng bệnh này chưa hề biến mất hoàn toàn. Sự gia tăng giao lưu và di chuyển quốc tế làm cho việc hiểu rõ về tiền sử dịch tễ trở nên quan trọng trong việc chẩn đoán các ca sốt không rõ nguyên nhân.

Đối với sốt rét ác tính, cơ hội sống sót của bệnh nhân thường bắt đầu từ những câu hỏi tưởng chừng như đơn giản: bệnh nhân đã từng sống hoặc làm việc ở đâu? Sự trả lời cho câu hỏi này có thể dẫn đến chẩn đoán chính xác, điều trị kịp thời và việc cung cấp thuốc đúng đắn tới bệnh nhân, dù khoảng cách có xa xôi.

Chạy đua giành sự sống cho 2 bệnh nhân sốt rét ác tính: Khi người thầy thuốc không được phép bỏ cuộc…

SKĐS – Từ hôn mê, suy đa tạng, tiên lượng “ngàn cân treo sợi tóc”, hai bệnh nhân mắc sốt rét ác tính đã được cứu sống ngoạn mục bởi các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai. Để có thành công này là cuộc chạy đua nghẹt thở kéo dài nhiều ngày giữa sự sống và cái chết và cả nỗ lực tìm kiếm nguồn thuốc đặc hiệu…