Dịch Ebola Tại CHDC Congo: Tình Hình Nguy Cấp Và Giải Pháp Cần Thực Hiện

Cuộc khủng hoảng dịch Ebola tại CHDC Congo đang ở mức báo động cao khi số người nhiễm đang gia tăng chóng mặt. Chỉ trong khoảng thời gian chưa đầy ba tháng từ khi bùng phát vào giữa tháng 5, quốc gia này đã ghi nhận hơn 3.500 ca nhiễm và hơn 1.500 ca tử vong.

Dựa trên số liệu mới từ Bộ Y tế CHDC Congo cùng với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), sự bùng phát này đã vượt qua cả đợt dịch kéo dài từ 2018 đến 2020, trở thành một trong những trận dịch Ebola tồi tệ nhất được ghi nhận trên toàn cầu, chỉ đứng sau đợt dịch Tây Phi từ năm 2014 đến 2016. Giải Pháp Xử Lý Nghi Vấn Gian Lận Trong Kỳ Thi Tốt Nghiệp… Khám Phá Thực Hư Về Phương Pháp Chữa Gout Bằng Rượu Ngâm…

Những Thách Thức Trong Cuộc Chiến Chống Dịch

Điểm đáng lo ngại nhất trong đợt bùng phát này là tốc độ lây lan nhanh chóng chưa từng thấy. Các chuyên gia từ Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc đã nhận định đây là lần bùng phát Ebola có tốc độ lây lan nhanh nhất từ trước đến nay, kêu gọi sự chú ý lớn hơn từ cộng đồng quốc tế.

Theo thông tin từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi, tỷ lệ tử vong trong ba tháng đầu của đợt dịch này cao gấp năm lần so với các đợt bùng phát trước đó. Điển hình, trong đợt dịch vào năm 2018, việc đạt 1.000 ca mắc mất tới 235 ngày, trong khi đợt dịch hiện tại chỉ cần khoảng 40 ngày để đạt con số này.

Khó khăn trong việc kiểm soát dịch bệnh phần lớn đến từ virus gây bệnh thuộc chủng Bundibugyo, một loại virus hiếm gặp với tỷ lệ tử vong từ 30% đến 50%. Hiện tại, chưa có vaccine hay phương pháp điều trị nào được cấp phép.

Virus này lây lan qua việc tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết hoặc các chất dịch cơ thể của người nhiễm bệnh. Khác với chủng Zaire, đã có các biện pháp y tế ứng phó, chủng Bundibugyo khiến cho các nhân viên y tế trở nên rất dễ tổn thương và rơi vào tình trạng nguy hiểm hơn.

Tình hình càng nghiêm trọng hơn khi tâm dịch tập trung tại tỉnh Ituri ở đông bắc CHDC Congo, lan rộng sang các tỉnh Bắc Kivu và Nam Kivu, nơi đang chứng kiến nhiều cuộc xung đột vũ trang dai dẳng giữa lực lượng chính phủ và các nhóm phiến quân.

Hàng triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa, làm hạn chế khả năng tiếp cận của lực lượng y tế đến với cộng đồng. Thêm vào đó, sự thiếu tin tưởng vào chính quyền địa phương và các phương pháp điều trị truyền thống cũng là một trở ngại lớn.

Truy Vết Và Cuộc Đua Phát Triển Vaccine

Việc truy vết tiếp xúc là một trong những phần yếu nhất trong công tác kiểm soát dịch. Giám đốc CDC châu Phi đã chỉ ra rằng, để kiểm soát mỗi ca mắc ở khu vực đô thị, cần truy vết đến khoảng 40 người tiếp xúc gần, tương đương với khoảng 135.000 người trong danh sách theo dõi.

Hiện tại, lực lượng chức năng chỉ truy vết được khoảng 18.000 người, tức chưa đến 15% số lượng cần thiết. Điều đáng lo ngại là hơn 80% các ca nhiễm mới không nằm trong danh sách đã được truy vết.

Bên cạnh đó, khoảng 2/3 số ca tử vong xảy ra trong cộng đồng thay vì tại các cơ sở y tế, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm qua các nghi thức mai táng không đảm bảo an toàn.

Tuy nhiên, trong bối cảnh đầy khó khăn này, các nỗ lực phát triển vaccine và phương pháp điều trị thử nghiệm vẫn đang diễn ra. Đại học Oxford và Viện Huyết thanh Ấn Độ đã phát triển một loại vaccine thử nghiệm đầu tiên nhắm vào chủng Bundibugyo.

Ngoài ra, nhiều thử nghiệm lâm sàng về các liệu pháp kháng virus như MBP134 và Remdesivir đang diễn ra trên hàng chục bệnh nhân tại CHDC Congo. Tổ chức Liên minh Vì Đổi mới Sáng tạo Ứng phó Dịch bệnh cũng đang góp sức phát triển vaccine mới với công nghệ tiên tiến để sớm cung cấp cho người dân vùng dịch.

Trên toàn cầu, mặc dù có một số thách thức từ sự thay đổi trong chính sách và việc Mỹ rút khỏi WHO, nhưng nguy cơ dịch bệnh bùng phát rộng ra các châu lục khác vẫn đang được kiểm soát tốt nhờ hệ thống kiểm dịch biên giới và kiểm soát nhiễm khuẩn hiện đại.