Thoát khỏi bóng tối: Hai công nhân được đưa ra sau 9 ngày kẹt trong hầm thủy điện Nepal

Một trận lũ quét do vỡ sông băng trên dãy Himalaya đã biến nhiều thung lũng biên giới Nepal – Trung Quốc thành vùng thiên tai rộng lớn, khiến hoạt động cứu hộ và đánh giá thiệt hại trở nên khẩn trương hơn bao giờ hết. Các cơ quan quản lý thiên tai hai nước đã công bố con số thương vong nặng nề: Nepal ghi nhận ít nhất 1.287 người thiệt mạng và hơn 5.080 người đang mất tích; phía Trung Quốc xác nhận 21 tử vong và 541 người chưa thể liên lạc. Trong số người mất tích có hơn 800 công dân nước ngoài, phần lớn là người leo núi và hành hương.

Khoảnh khắc kỳ diệu tại công trình Thượng Trishuli 3A

Giữa cảnh báo về hy vọng mong manh, cộng đồng cứu hộ đã đón nhận tin vui vào ngày 4/9 khi hai công nhân được đưa ra an toàn từ một đường hầm trong công trình thủy điện Thượng Trishuli 3A, huyện Rasuwa. Hai người này là những trường hợp đầu tiên được cứu sống trong số hàng trăm lao động bị chôn vùi dọc bờ sông Trishuli sau sự cố.

Hai nạn nhân được xác định là Sanjay Sah, 30 tuổi, làm quản đốc cơ khí; và Kabir Maharjan, 45 tuổi, làm giám sát viên cơ khí. Ngay sau khi được đưa lên mặt đất, cả hai đều được chuyển bằng đường không tới bệnh viện quân y tại Kathmandu để cấp cứu và theo dõi y tế chuyên sâu.

Tình trạng sức khỏe và lời kể từ hiện trường

Thông tin từ các nhân viên y tế cho biết sức khỏe của hai công nhân đã tương đối ổn định sau can thiệp ban đầu. Tuy nhiên, Kabir gặp tình trạng liệt tạm thời ở tay và chân, còn Sanjay may mắn không bị chấn thương đe dọa tính mạng. Những hình ảnh do lực lượng cứu hộ công bố cho thấy công tác sơ cứu và đưa bệnh nhân di chuyển diễn ra gấp rút giữa bối cảnh nhiều người quan sát đầy xúc động.

Từ giường bệnh, Sanjay chia sẻ rằng anh đã ở lại phòng điều khiển để hỗ trợ đồng nghiệp sơ tán khi thảm họa ập đến, bởi anh cảm thấy đó là trách nhiệm của mình. Trong chín ngày bị cô lập, anh liên tục niệm kinh cầu giữ tinh thần và cho biết đã liên hệ được với 3–4 người khác trong hầm, tin rằng vẫn còn nạn nhân sống sót ở các ngách sâu hơn.

Những trở ngại trong cứu hộ dưới lòng đất

Phá vỡ các tuyến bùn đất, đất đá và tắc nghẽn lối vào hầm là những thách thức lớn nhất đối với đội cứu hộ. Lực lượng đã phải dùng máy xúc, thiết bị hạng nặng và đôi khi là chất nổ có kiểm soát để mở đường vào khu vực bị chôn lấp. Điều kiện không khí hạn chế và nguy cơ thiếu nước uống nghiêm trọng làm tăng cấp độ nguy hiểm cho cả người bị nạn lẫn đội tìm kiếm.

Quân đội và cảnh sát Nepal, theo phát ngôn của người đứng đầu lực lượng, đã huy động toàn bộ nguồn lực cho nhiệm vụ. Các chuyên gia từ Ấn Độ, Hàn Quốc và Trung Quốc cũng được mời hỗ trợ về kỹ thuật tìm kiếm cứu nạn dưới mặt đất.

Người thân, cộng đồng và tinh thần khắc khoải

Sự trở về của hai công nhân đã mang đến niềm vui vỡ òa cho gia đình. Amir Maharjan, em trai của Kabir, bày tỏ niềm biết ơn sâu sắc khi nghe tin anh trai được tìm thấy. Những khoảnh khắc như vậy tiếp thêm động lực cho lực lượng cứu hộ đang làm việc trong điều kiện cực kỳ khó khăn.

Quy mô thiệt hại và bước đầu phục hồi

Ảnh hưởng kinh tế từ trận lũ quét là rất lớn. Ước tính tổng thiệt hại về tài sản, nhà cửa và hạ tầng ở Nepal lên tới gần 2,56 tỷ USD; Chính phủ Kathmandu đang lập kế hoạch xây dựng lại khoảng 20.000 ngôi nhà. Riêng trong ngành thủy điện, tổn thất bảo hiểm thương mại được dự báo vượt quá 132,3 triệu USD.

Thủ tướng Balen Shah thông báo chính quyền sẽ chuyển dần sang giai đoạn khôi phục và tái thiết, song các chiến dịch cứu hộ dưới lòng đất vẫn tiếp tục với nỗ lực cao nhất nhằm tìm kiếm thêm người sống. Trong bối cảnh việc khôi phục tài sản và giải quyết tranh chấp đất đai sắp tới, tính minh bạch trong hồ sơ bất động sản và thủ tục pháp lý sẽ là vấn đề cần ưu tiên trong quá trình tái thiết; các đề xuất liên quan tới công chứng và quản lý dữ liệu đất đai có thể đóng vai trò quan trọng trong việc này, ví dụ như nội dung về công chứng bất động sản toàn quốc đang được bàn thảo trong nước.

Những con số liên quan đến lực lượng lao động thủy điện

Công tác cứu hộ còn gặp thách thức vì quy mô lao động bị ảnh hưởng lớn: khoảng 900 công nhân tại 12 dự án thủy điện được cho là vẫn mất tích, trong đó có 557 người làm việc ở riêng công trình Thượng Trishuli 3A. Con số này cho thấy mức độ tác động trực tiếp lên các dự án năng lượng nước và cộng đồng lao động xây dựng.

Hợp tác liên ngành và bài học quản trị khủng hoảng

Việc huy động quân đội, cảnh sát, chuyên gia quốc tế và các đơn vị dân sự cho thấy mức độ phối hợp cần thiết khi đối mặt thảm họa quy mô lớn. Cách thức phối hợp giữa các cơ quan trung ương và địa phương trong các chiến dịch cứu nạn, gợi nhớ đến mô hình hợp lực mà một số chiến dịch khác đã triển khai trước đây, tương tự như hình mẫu được mô tả trong kết quả triệt phá 3 đường dây tội phạm mạng, nơi liên bộ, địa phương và trung ương cùng phối hợp để đạt mục tiêu cụ thể.

Bên cạnh đó, khía cạnh kỹ thuật trong công tác hậu cần và quản lý trang thiết bị cũng đóng vai trò quyết định, đặc biệt khi phải triển khai trang thiết bị hạng nặng, hệ thống thông tin và phương tiện y tế trong vùng địa hình phức tạp. Những mô hình ứng dụng kỹ thuật và chuyển đổi số trong quản lý hậu cần có thể rút ra bài học từ các sáng kiến kỹ thuật quân sự và dân sự; người đọc có thể tham khảo ví dụ về các sáng kiến kỹ thuật trong huấn luyện và chuyển đổi số tại Hội thao Hậu cần – Kỹ thuật Sư đoàn 365 để hiểu rõ hơn cách công nghệ hỗ trợ vận hành trong tình huống khẩn cấp.

Điều gì cần được theo dõi tiếp theo?

Trong ngắn hạn, ưu tiên tiếp tục là cứu người và đảm bảo an toàn cho đội cứu hộ. Về trung hạn, các vấn đề về tái định cư, khôi phục nhà ở, rà soát hạ tầng thủy điện và giải quyết khiếu nại về đất đai sẽ được đặt lên bàn làm việc của chính phủ. Vấn đề bảo hiểm, đánh giá rủi ro hạ tầng và cải tiến quy định quản lý dự án cũng sẽ là những nội dung cần cân nhắc khi tiến hành phục hồi.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Hai công nhân được cứu khi nào và ở đâu?

Hai người được đưa ra an toàn từ đường hầm công trình thủy điện Thượng Trishuli 3A, huyện Rasuwa, vào ngày 4/9.

2. Tình trạng thương vong tổng thể ra sao?

Theo cơ quan quản lý thiên tai Nepal, ít nhất 1.287 người đã thiệt mạng và hơn 5.080 người mất tích; phía Trung Quốc xác nhận 21 tử vong và 541 người mất tích.

3. Quy mô lao động tại các dự án thủy điện bị ảnh hưởng là bao nhiêu?

Có khoảng 900 công nhân tại 12 dự án thủy điện được cho là mất tích, trong đó 557 người thuộc công trình Thượng Trishuli 3A.

4. Ai đang tham gia công tác cứu hộ?

Quân đội và cảnh sát Nepal chủ đạo trong nỗ lực cứu hộ, các chuyên gia từ Ấn Độ, Hàn Quốc và Trung Quốc cũng được huy động hỗ trợ kỹ thuật.

5. Thiệt hại kinh tế ước tính tới đâu?

Tổng thiệt hại về tài sản, nhà cửa và hạ tầng được ước tính gần 2,56 tỷ USD; Chính phủ dự kiến phải xây dựng lại khoảng 20.000 ngôi nhà. Thiệt hại bảo hiểm trong lĩnh vực thủy điện dự kiến vượt quá 132,3 triệu USD.

Kết luận

Trận lũ quét tại vùng Himalaya đặt ra thử thách nhân đạo và kỹ thuật lớn đối với Nepal và các bên liên quan. Việc cứu sống hai công nhân sau chín ngày trong hầm là minh chứng cho quyết tâm của đội cứu hộ, đồng thời nhắc nhở về những việc còn phải làm: tìm kiếm người mất tích, bảo vệ người sống sót và lên kế hoạch phục hồi hạ tầng và đời sống cộng đồng. Cập nhật thông tin liên tục và hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế sẽ có vai trò quan trọng trong các giai đoạn tiếp theo của khôi phục và tái thiết.