Khám Phá Mới Về Sinh Sản Của Động Vật Có Vú Từ Hóa Thạch 236 Triệu Năm
admin
14/08/2026 · 8 phút đọc
Trong nhiều thập kỷ qua, cộng đồng khoa học đã xác định rằng cynodont, những sinh vật có hình dáng giống bò sát sống vào kỷ Permi và Tam Điệp, là tổ tiên trực tiếp của động vật có vú hiện đại. Họ cho rằng nhóm này chủ yếu duy trì hình thức sinh sản bằng cách đẻ trứng, một đặc điểm được cho là phổ biến trong hệ động vật bò sát hiện nay như thú mỏ vịt hay thú nhím.
Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây đăng tải trên tạp chí Frontiers in Mammal Science đã đưa ra bằng chứng hóa thạch đầu tiên có thể thay đổi đáng kể hiểu biết hiện tại về lịch sử sinh sản của động vật có vú. Hỗn Loạn Sau Cuộc Nhậu: Lục Văn Cương Vác Dao Đâm Người
Khám Phá Từ Lát Cắt Xương Chân
Phát hiện này khởi đầu trong một giờ học tại Đại học Buenos Aires, Argentina. Khi nghiên cứu cấu trúc vi mô trong một mẫu hóa thạch Chiniquodon theotonicus được tìm thấy tại Vườn quốc gia Talampaya, nhóm nghiên cứu do María Miceli Baro và Leandro Gaetano thuộc Hội đồng Nghiên cứu Khoa học và Kỹ thuật Quốc gia Argentina (CONICET) đã phát hiện ra một đường viền tăng trưởng bất thường bên trong mô xương.
Phân tích sâu hơn cho thấy viền này là dấu hiệu sinh học đặc trưng cho sự phát triển sơ sinh, hình thành từ sự gia tăng tốc độ trao đổi chất ngay sau khi sinh, cho phép xác định rõ ràng giữa mô xương tiền sinh sản và hậu sinh sản.

Viền tăng trưởng bất thường (được khoanh vuông) nằm bên trong mô xương chân của mẫu hóa thạch Chiniquodon theotonicus. Ảnh: Gaetano và các cộng sự
Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà khoa học xác nhận sự hiện diện của mô phôi và vết tăng trưởng sơ sinh trên một hóa thạch thuộc nhóm cynodont. Dựa trên thông tin thu được từ vết tăng trưởng và kích thước bề mặt ngoài của xương chân, nhóm nghiên cứu đã tái tạo lại khối lượng cơ thể của động vật này ở hai giai đoạn phát triển khác nhau.
Họ phát hiện rằng trọng lượng sơ sinh của Chiniquodon theotonicus khoảng 1,7 kg, và khi trưởng thành, nó nặng gần 12 kg. Điều này có nghĩa là trọng lượng lúc mới sinh chiếm khoảng 14% khối lượng cơ thể trưởng thành của nó.
Để xác định cách thức sinh sản, nhóm nghiên cứu đã so sánh tỷ lệ khối lượng này với dữ liệu từ nhiều loài động vật hiện có. Kết quả cho thấy, tỷ lệ khối lượng sơ sinh của các loài bò sát như rùa, rắn, hay cá sấu rất thấp, chỉ từ 0,1% đến 0,6% so với cơ thể mẹ, trong khi ở các loài chim lớn như sếu hay bồ nông, tỷ lệ này cao hơn, từ 1,3% đến 4,5%. Đặc biệt, động vật có vú có nhau thai thường sinh ra con lớn, chiếm tới 19% khối lượng cơ thể khi trưởng thành, như loài linh dương duiker.
Những chỉ số này cho thấy rằng Chiniquodon theotonicus rất có thể đã mang thai và sinh con thay vì đẻ trứng.

Phần hộp sọ của mẫu hóa thạch Chiniquodon theotonicus được đem nghiên cứu. Ảnh: Gaetano và các cộng sự
Các Đặc Điểm Sinh Tồn Đột Phá Trong Tiến Hóa
Theo nhà nghiên cứu Adriana Mancuso từ CONICET, Chiniquodon theotonicus sống trong kỷ Tam Điệp, thời kỳ mà hệ sinh thái trên trái đất đang hồi phục sau một cuộc tuyệt chủng lớn. Bà cho biết: “Thời gian này có sự cạnh tranh từ nguồn sống và áp lực săn mồi cao,” cho rằng các phôi thai của các loài đẻ con sẽ có khả năng sống sót tốt hơn so với các loài đẻ trứng.
Phát hiện này cũng nhất quán với các nghiên cứu trước đó về sự xuất hiện của những đặc điểm mang tính cách mạng trên tổ tiên của động vật có vú như tuyến sữa, lông mao và cấu trúc răng giúp nhai thực phẩm hiệu quả hơn. Các nhà khoa học cho rằng hình thức sinh sản có thể đã tiến hóa đồng thời với những yếu tố sinh học này, làm lùi lại mốc thời gian khả năng đẻ con của nhóm động vật có vú khoảng 90 đến 95 triệu năm so với các giả thuyết trước đó.
Giáo sư Mike Benton từ Đại học Bristol, Anh, cũng đánh giá cao nghiên cứu này, cho rằng kết quả rất thuyết phục và giúp lý giải lý do mà hóa thạch trứng của nhóm cynodont lại hiếm hoi trong kỷ Permi và Tam Điệp.
Dù vậy, một số nhà cổ sinh vật học, bao gồm Oliver Griffith từ Đại học Macquarie và Eva Hoffman từ Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Mỹ, cho biết cần nhiều bằng chứng hơn để xác nhận phát hiện này. Hiện tại, các hóa thạch của những tổ tiên xa hơn như Lystrosaurus và Kayentatherium vẫn cho thấy rằng đẻ trứng là phương thức sinh sản phổ biến ở nhiều loài cùng thời.

Tranh minh họa loài Chiniquodon theotonicus sống ở kỷ Tam Điệp. Nguồn: María de los Ángeles Miceli Baro.
Mặc dù vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau xung quanh chủ đề này, nghiên cứu từ nhóm Argentina đã mở ra một hướng đi mới trong việc khám phá lịch sử tiến hóa. Từ những dấu vết vi mô trong xương hóa thạch, các nhà khoa học đã chứng minh rằng phương thức sinh sản của động vật có vú có thể đã bắt đầu hình thành từ hàng trăm triệu năm trước, trước cả khi xuất hiện những loài động vật có vú đầu tiên trên Trái Đất.
Nhằm tìm hiểu thêm về vấn đề này, bạn có thể tham khảo bài viết về Thủ Tướng Định Hướng Ngân Hàng Hạ Lãi Suất và Cải Thiện Tín Dụng Đúng Nơi Cần hay Cuộc Tấn Công Bất Ngờ Của Tiêm Kích F-5 Iran Kêu Gọi Sự Chú Ý Từ Mỹ để có thêm cái nhìn sâu sắc về những vấn đề an ninh và tài chính hiện nay.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.