Cách Ngăn Ngừa Lây Truyền Viêm Gan B Từ Mẹ Sang Con: Vaccine Là Giải Pháp Hiệu Quả

Việc lây truyền virus viêm gan B từ mẹ sang con đang trở thành một vấn đề rất quan trọng ở Việt Nam, nơi có tỷ lệ nhiễm virus (HBV) ở phụ nữ mang thai dao động từ 10 – 20%. Theo thống kê, khoảng 90% trẻ sơ sinh sinh ra từ các bà mẹ nhiễm HBV có HBeAg dương tính có khả năng mắc bệnh nếu không nhận được sự can thiệp y tế kịp thời.

Trẻ em bị nhiễm HBV do lây từ mẹ có đến 90% khả năng tiến triển thành viêm gan B mạn tính, làm tăng nguy cơ xơ gan và ung thư gan trong suốt cuộc đời. Để giải quyết vấn đề này, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đang nỗ lực loại bỏ viêm gan B như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng, đặt mục tiêu giảm tỷ lệ lưu hành kháng nguyên bề mặt viêm gan B (HBsAg) dưới 0,1% ở trẻ 5 tuổi thông qua việc tiêm vaccine cho trẻ sơ sinh và các biện pháp can thiệp khác.

1. Tìm Hiểu Ý Nghĩa Của Vaccine Viêm Gan B Trong Vòng 24 Giờ Đầu

WHO khuyến cáo rằng tất cả trẻ sơ sinh nên được tiêm liều vaccine viêm gan B đầu tiên càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong vòng 24 giờ sau khi sinh. Liều tiêm đầu tiên cần được theo sau bằng ít nhất 2 liều bổ sung, cách nhau tối thiểu 4 tuần. Điều này giúp xây dựng hàng rào miễn dịch vững chắc, bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ nhiễm bệnh trong thời gian dài.

Từ năm 1992, vaccine viêm gan B đã được đưa vào chương trình tiêm chủng định kỳ, và việc giúp trẻ sơ sinh bằng kháng thể miễn dịch viêm gan B (HBIG) ngay sau khi sinh có thể tăng cường hiệu quả bảo vệ so với chỉ tiêm vaccine đơn thuần.

2. Các Biện Pháp Phối Hợp Đối Với Bà Mẹ Nhiễm Viêm Gan B

Mặc dù có sự can thiệp, nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con vẫn rất cao. Đối với những bà mẹ có tải lượng virus HBV cao, tỷ lệ lây truyền có thể lên đến 90%, trong khi ở những bà mẹ âm tính với HBeAg, tỷ lệ này từ 10 – 40%. Để giảm thiểu nguy cơ, các biện pháp như tiêm huyết thanh kháng virus cho trẻ sơ sinh và dùng thuốc kháng virus cho mẹ trong thai kỳ đã được khuyến cáo.

Tiêm Huyết Thanh Kháng Virus (HBIG)

Trẻ sơ sinh từ mẹ nhiễm viêm gan B cần nhận được huyết thanh kháng virus ngay sau khi sinh để bảo vệ ngay lập tức, trong khi vẫn chờ đợi vaccine phát huy tác dụng.

Sử Dụng Thuốc Kháng Virus Dự Phòng Cho Mẹ

WHO khuyến nghị từ tuần thứ 28 thai kỳ, những phụ nữ mang thai dương tính với HBsAg nên được điều trị bằng thuốc kháng virus như Tenofovir, giúp làm giảm nồng độ virus trong máu và ngăn ngừa sự lây truyền.

3. Hướng Dẫn Chủ Động Phòng Bệnh Cho Phụ Nữ Mang Thai

Phụ nữ mang thai cần chủ động đánh giá tình trạng sức khỏe của mình và thực hiện tầm soát viêm gan B. Các biện pháp phòng bệnh bao gồm:

• Xét Nghiệm Tầm Soát: Thực hiện xét nghiệm máu HBsAg để kiểm tra tình trạng nhiễm virus.
• Tuân Thủ Phác Đồ Điều Trị: Nếu được chẩn đoán nhiễm HBV, phụ nữ nên tuân thủ chỉ định từ bác sĩ để sử dụng thuốc kháng virus từ tuần 28 thai kỳ.
• Tiêm Phòng Theo Lịch: Bảo đảm trẻ được tiêm vaccine viêm gan B trong 24 giờ đầu đời và tuân thủ lịch tiêm nhắc lại sau đó.

Bác sĩ Nguyễn Thanh Bình – Phó Trưởng Khoa Virus – Ký sinh trùng tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương nhấn mạnh, việc tầm soát viêm gan B trong thai kỳ là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe mẹ và con. Đây cũng là cơ sở để áp dụng các biện pháp điều trị dự phòng cần thiết cho mẹ và bé.

Để tìm hiểu thêm về triệu chứng phụ khoa ở phụ nữ nhiễm HIV, hãy đọc bài viết Hiểu Về Triệu Chứng Phụ Khoa Ở Phụ Nữ Nhiễm HIV. Đồng thời, nếu bạn quan tâm đến các mục tiêu phòng ngừa dịch bệnh tại Việt Nam, bài viết Việt Nam Hướng Đến Mục Tiêu Chấm Dứt Dịch AIDS Trước Năm 2030 sẽ cung cấp nhiều thông tin bổ ích.