Lợi Ích Của Omega-3 Đối Với Người Bị Mỡ Máu Cao: Nên Hay Không?

Mỡ máu cao, một tình trạng liên quan đến sự cân bằng lipid trong cơ thể, có thể dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng như xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Khi phát hiện ra mức cholesterol và triglycerid trong máu không đạt tiêu chuẩn, nhiều người thường tìm đến các sản phẩm dầu cá hay omega-3 với hy vọng cải thiện chỉ số mỡ máu. Tuy nhiên, không phải ai mắc phải tình trạng này cũng cần bổ sung omega-3.

1. Không phải mọi trường hợp rối loạn lipid đều cần omega-3

Mỡ máu cao thực chất là thuật ngữ chỉ một số dạng rối loạn lipid, ví dụ: Tại Sao Phụ Nữ Mang Thai Nên Giảm Thiểu Lượng Đường Bổ Sung?

• Tăng LDL-C (cholesterol xấu);
• Tăng triglycerid;
• Giảm HDL-C (cholesterol tốt);
• Hoặc sự kết hợp của nhiều bất thường cùng lúc.

Theo báo cáo từ Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), omega-3 có tác dụng tốt nhất trong việc giảm triglycerid, thay vì giảm LDL cholesterol. Điều này thường bị hiểu sai, dẫn đến việc người bệnh tự ý bổ sung omega-3 mà không có sự chỉ định từ bác sĩ. Nếu chỉ số LDL cholesterol cao nhưng triglycerid bình thường, việc tự uống dầu cá có thể không mang lại hiệu quả như mong muốn.

2. Omega-3 làm giảm triglycerid như thế nào?

Omega-3 chứa ba loại acid béo chính là:

• EPA (eicosapentaenoic acid);
• DHA (docosahexaenoic acid);
• ALA (alpha-linolenic acid).

Các loại EPA và DHA rất phong phú trong cá béo như cá hồi, cá thu, trong khi ALA chủ yếu có trong các loại hạt như hạt chia, hạt lanh và hạt óc chó. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), omega-3 có khả năng giảm sản xuất triglycerid từ gan, đồng thời tăng lượng triglycerid đào thải ra khỏi máu. Nghiên cứu cho thấy, khi sử dụng omega-3 ở mức độ kê đơn lên đến 4 g/ngày, mức triglycerid có thể giảm từ 20-30% ở những bệnh nhân có nồng độ cao. Tuy nhiên, hiệu quả này chủ yếu có ở thuốc omega-3 kê đơn, không phải các sản phẩm bổ sung thông thường.

Việc sử dụng omega-3 tùy thuộc vào loại rối loạn lipid máu và chỉ định của bác sĩ. Ảnh AI.

3. Viên dầu cá có tốt như thuốc omega-3 không?

Đây là một điều mà nhiều người vẫn chưa phân biệt rõ. Theo AHA, các sản phẩm bổ sung dầu cá không được coi là thuốc điều trị cho tình trạng tăng triglycerid. Mức độ EPA và DHA trong các sản phẩm này rất khác nhau và không có quy trình kiểm soát chất lượng tương tự như thuốc kê đơn. Tương tự, NCCIH thuộc NIH cũng chỉ ra rằng, thuốc omega-3 kê đơn và thực phẩm bổ sung khác nhau hoàn toàn về thành phần và tiêu chuẩn sản xuất. Do đó, không nên coi dầu cá thường là phương thức thay thế cho thuốc điều trị.

4. Ai nên được bác sĩ chỉ định dùng omega-3?

Các hướng dẫn hiện tại không khuyến nghị rằng tất cả bệnh nhân có mỡ máu cao đều cần dùng omega-3. Omega-3 thường được chỉ định ở những trường hợp như:

• Người có triglycerid cao (trên 500 mg/dL) để giảm nguy cơ viêm tụy.
• Các bệnh nhân có bệnh tim mạch nhưng vẫn có mức triglycerid cao dù đã điều trị bằng statin và thay đổi lối sống.
• Các trường hợp đặc biệt khác theo đánh giá của chuyên gia.

Nếu chỉ có LDL cholesterol tăng, người bệnh không nên tự ý dùng omega-3 thay cho thuốc hạ cholesterol.

5. Các nguồn thực phẩm cung cấp omega-3 hàng đầu

Các tổ chức y tế khuyến nghị ưu tiên bổ sung omega-3 từ chế độ ăn uống. NIH chỉ ra rằng việc tiêu thụ khoảng 8 ounce (tương đương 225 g) hải sản mỗi tuần, tức là khoảng hai bữa cá, có thể cung cấp trung bình 250 mg EPA và DHA mỗi ngày, từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Các thực phẩm giàu omega-3 nên bao gồm trong chế độ ăn là:

• Cá: như cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích;
• Các loại hạt: hạt chia, hạt lanh, hạt óc chó;
• Đậu nành.

6. Uống omega-3 mỗi ngày có an toàn không?

Omega-3 từ thực phẩm thường được xem là an toàn cho hầu hết người dùng. Các tác dụng phụ thường nhẹ, nhưng có thể bao gồm ợ hơi, khó tiêu, buồn nôn hoặc tiêu chảy nhẹ. Người dùng thuốc chống đông hoặc thuốc chống kết tụ tiểu cầu cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng omega-3 ở liều cao, vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Đặc biệt, người bệnh không nên tự ý tăng liều với suy nghĩ rằng “uống càng nhiều càng tốt”. Liều tối ưu để giảm triglycerid thường là 4 g/ngày với thuốc kê đơn, điều này khác biệt hoàn toàn với các viên dầu cá thông thường.

Dù omega-3 có vai trò quan trọng, nhưng nền tảng trong việc kiểm soát rối loạn lipid máu vẫn là thay đổi lối sống. Những biện pháp hiệu quả bao gồm:

• Duy trì cân nặng hợp lý;
• Giảm thiểu chất béo bão hòa và trans;
• Gia tăng lượng rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt;
• Tiêu thụ cá béo ít nhất hai lần mỗi tuần;
• Giảm thiểu rượu bia, đặc biệt nếu triglycerid tăng;
• Tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần;
• Tuân thủ chỉ định thuốc giảm mỡ máu từ bác sĩ.

Mời bạn đọc tham khảo thêm:

Top 5 Cách Tăng Cường Magie Tự Nhiên Để Cải Thiện Sức Khỏe hay 7 Thói Quen Vàng Giúp Bạn Sống Khỏe Sau Tuổi 50 để biết thêm về các cách duy trì sức khỏe.