Tăng Cường Năng Suất: Con Đường Dẫn Đến Tương Lai Bền Vững Của Việt Nam

Hướng Đi Mới Cho Năng Suất Quốc Gia

Vào ngày 14 tháng 8, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức Hội nghị toàn thể của Diễn đàn Năng suất Chất lượng Quốc gia năm 2026. Hội nghị lần này mang tên “Bứt phá năng suất dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm đưa Việt Nam nhanh chóng đến Tầm nhìn 2045”.

Trong phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh rằng diễn đàn diễn ra trong bối cảnh cả nước đang thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV và Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội cho 5 năm tới, với mục tiêu đạt mức tăng trưởng “2 con số” một cách bền vững. Ông khẳng định rằng Việt Nam cần trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045.

Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng, sau gần 40 năm đổi mới, mặc dù tiềm năng kinh tế đã có những bước tiến rõ rệt, nhưng mô hình tăng trưởng vẫn phụ thuộc nhiều vào việc mở rộng nguồn lực thay vì cải thiện hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Kinh nghiệm từ các quốc gia khác cho thấy, không có quốc gia nào có thể vượt qua bẫy thu nhập trung bình mà không trải qua giai đoạn tăng tốc năng suất mạnh mẽ. Năng suất hiện tại không chỉ đơn thuần là sản xuất nhanh hơn, mà còn là việc tạo ra giá trị mới thông qua công nghệ và phương thức quản lý tiên tiến, đồng thời cần đạt được tiêu chuẩn về chất lượng và môi trường để được thị trường chấp nhận.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh rằng nâng cao năng suất không chỉ là một phong trào, mà còn là một nhiệm vụ trung tâm của toàn bộ hệ thống trong giai đoạn 2026 – 2030.

Để đạt được những mục tiêu này, ông đã nêu ra ba định hướng chính:

Thứ nhất, chuyển đổi từ phong trào sang sự đổi mới thực sự, có thể đo lường được. Cần lựa chọn các chỉ số năng suất để điều chỉnh hoạt động của các bộ, ngành và địa phương, từ đó có thể cải tiến năng suất liên tục.

Thứ hai, khoa học và công nghệ cần phải trở thành nguồn tạo ra năng suất mới, trong khi tiêu chuẩn hóa và chất lượng trở thành yêu cầu tối thiểu để sản phẩm có thể tham gia vào thị trường toàn cầu. Doanh nghiệp cần chú trọng vào việc ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo vào quy trình sản xuất và quản trị.

Cuối cùng, cần huy động sự kết hợp của ba lực lượng: doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và khu vực công. Các tập đoàn lớn cần có kế hoạch năng suất cụ thể và định lượng được để lan tỏa đến chuỗi cung ứng. Chính sách hỗ trợ phải tập trung vào kết quả thực tế thay vì số lượng doanh nghiệp được hỗ trợ.

Cần đặc biệt lưu ý rằng khu vực công cũng cần nâng cao năng suất của mình. Sau khi xác định được mô hình tổ chức chính quyền địa phương, mỗi cơ quan cần phải giảm thiểu quy trình và chi phí tuân thủ, từ đó góp phần giảm chi phí toàn hệ thống kinh tế.

Đột Phá Năng Suất Qua Công Nghệ Và Đổi Mới Sáng Tạo

Trong bài phát biểu của mình, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định nhấn mạnh rằng Việt Nam đang ở ngưỡng cửa của một giai đoạn phát triển mới mà trong đó, tăng trưởng nhanh và bền vững là điều cần thiết. Khi mà nguồn lực đầu vào không còn dồi dào, năng suất phải trở thành động lực chính cho sự tăng trưởng dài hạn.

Bứt phá năng suất không chỉ có nghĩa là sản xuất nhiều hơn mà còn quan trọng hơn là tạo ra giá trị cao hơn từ cùng một nguồn lực. Năng suất phải đi đôi với chất lượng để doanh nghiệp có thể cạnh tranh hiệu quả.

Khoa học và công nghệ không chỉ tạo ra khả năng mới mà còn cần phải được tích hợp vào mọi khía cạnh của doanh nghiệp. Chúng tôi cần đảm bảo rằng các tiêu chuẩn và chất lượng sản phẩm đáp ứng được nhu cầu thị trường.

Thứ trưởng cũng lưu ý rằng các hội thảo trong khuôn khổ Diễn đàn tập trung vào bốn nội dung chính: chính sách khoa học và công nghệ, chuyển đổi số, năng suất xanh và đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp. Đây đều là những yếu tố có sự liên kết chặt chẽ trong việc nâng cao năng suất quốc gia.

Trong khuôn khổ phiên toàn thể, Bộ Khoa học và Công nghệ mong muốn các đại biểu xác định rõ các vấn đề mà hiện tại đang cản trở sự phát triển năng suất, từ đó tìm ra giải pháp hiệu quả để chuyển hóa công nghệ và dữ liệu thành kết quả cụ thể có thể đo lường.

Thứ trưởng Lê Xuân Định tin tưởng rằng Diễn đàn sẽ góp phần thúc đẩy sự liên kết giữa chính sách, khoa học và công nghệ, doanh nghiệp và thị trường, mở ra hướng đi mới cho việc nâng cao năng suất của Việt Nam.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cũng đã yêu cầu các cơ quan chức năng cần triển khai một số nhiệm vụ cụ thể trong thời gian tới.

Trước hết, Bộ Khoa học và Công nghệ cần nhanh chóng tổng kết việc thực hiện Kế hoạch nâng cao năng suất giai đoạn 2021-2030 để trình Thủ tướng ban hành Kế hoạch mới cho giai đoạn tiếp theo vào quý III năm 2026.

Kế hoạch mới phải làm rõ các giải pháp thực hiện các chỉ tiêu năng suất mà Nghị quyết 57 và 68 đã đặt ra, đồng thời cần bổ sung các nội dung mới như năng suất dựa trên trí tuệ nhân tạo và dữ liệu, năng suất xanh và năng suất khu vực công.

Thứ hai, cần hoàn thiện và đưa vào vận hành hệ thống đo lường năng suất cho từng ngành và doanh nghiệp, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về năng suất và công bố báo cáo hàng năm về năng suất của Việt Nam.

Thứ ba, hiện đại hóa hạ tầng chất lượng quốc gia là rất cần thiết; đầu tư cho khả năng đo lường và thử nghiệm phục vụ cho các công nghệ quốc gia.

Cuối cùng, cần phát triển nguồn nhân lực được trang bị những kỹ năng cần thiết cho sự phát triển bền vững trong bối cảnh hiện nay.

Lời kêu gọi tăng cường năng suất chính là một hành trình dài. Tuy nhiên, trong tình hình hiện nay, Việt Nam không có lựa chọn nào khác ngoài việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao năng suất của từng doanh nghiệp, từng tổ chức và từng cá nhân.

Để tìm hiểu thêm về những tác động của nâng cao năng suất trong xã hội hiện đại, bạn có thể tham khảo bài viết về Chuyện Đổi Vai Trong Gia Đình: Người Chồng Ở Nhà Chăm Con, Vợ Kiếm Tiền, hoặc cập nhật về Cập Nhật Quan Trọng Về Luật Hòa Giải: Quy Định Bảo Mật Thông Tin Mới và Hình Ảnh Vệ Tinh Tiết Lộ Thiệt Hại Trên Tàu Chiến Nga Sau Cuộc Tấn Công Từ Ukraine.