Tương Lai Của Tiêm Kích Thế Hệ 6 F/A-XX Của Hải Quân Mỹ: Điều Gì Đang Kìm Hãm Tiến Trình Phát Triển?

Vào tháng 4 năm 2026, Triển lãm Hàng không, Hàng hải và Vũ trụ được tổ chức tại Washington đã thu hút sự chú ý lớn từ giới truyền thông quân sự. Trong sự kiện này, Đô đốc Daryl Caudle, Tham mưu trưởng Hải quân Mỹ, đã thông báo rằng sự lựa chọn cho chương trình phát triển tiêm kích F/A-XX sẽ được công bố vào tháng 8. Tuy nhiên, tính đến thời điểm này, mới chỉ là tháng 10, và những gì diễn ra tiếp theo lại khá mờ mịt.

Mặc dù năm tháng đã trôi qua sau thông báo ban đầu, Hải quân Mỹ vẫn chưa đưa ra quyết định nào về việc tiến hành hợp tác phát triển tiêm kích thế hệ mới này. Điều này đã dấy lên nhiều câu hỏi từ các chuyên gia về lý do phía sau sự chậm trễ kéo dài đối với một dự án có ý nghĩa quan trọng như F/A-XX.

Áp Lực Từ Các Phi Đội Hiện Tại

Sự chậm trễ trong quyết định hợp đồng F/A-XX không chỉ làm giảm tốc độ phát triển của chương trình mà còn tạo áp lực lớn đối với các phi đội hiện có. F/A-XX được kỳ vọng sẽ là nền tảng cho lực lượng chiến đấu mới, nhưng khi chương trình không tiến triển, các máy bay hiện tại sẽ phải hoạt động lâu hơn dự kiến. Điều này có thể dẫn đến việc F/A-18E/F Super Hornet phải tiếp tục phục vụ trong thời gian dài, cũng như các máy bay F-35C phải đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn, đồng nghĩa với việc tăng chi phí sửa chữa và bảo trì.

Bên cạnh đó, các chi phí liên quan đến bảo trì cũng có nguy cơ tăng mạnh do các máy bay hiện tại phải bay nhiều giờ hơn để bù đắp cho việc trì hoãn. Bộ phận tài chính của Hải quân đang chịu áp lực ngày càng lớn để đảm bảo rằng tất cả các máy bay vẫn hoạt động hiệu quả.

Vào ngày 22 tháng 8, Aviation Week đã công bố rằng Hải quân Mỹ hy vọng sẽ công bố quyết định muộn nhất vào tháng 9, tuy nhiên, một thông tin quan trọng đã được tiết lộ: quyết định cuối cùng không còn nằm trong tay Hải quân, mà có thể thuộc về Văn phòng Bộ trưởng Bộ Chiến tranh hay thậm chí Nhà Trắng.

Những Khó Khăn Về Ngân Sách Cần Giải Quyết

Trước khi hợp đồng được chính thức giao, Washington cần phải xử lý một số vấn đề quan trọng. Một trong những điểm đáng lưu tâm là việc đưa chương trình F/A-XX vào ngân sách dài hạn trong giai đoạn 10 đến 20 năm tới. Năm 2025, Hải quân đã tạm ngừng chương trình vì lý do ngân sách, dẫn đến sự không chắc chắn xung quanh tương lai của dự án này.

Quốc hội Mỹ đã can thiệp và cung cấp thêm 900 triệu USD vào ngân sách tài khóa 2027, nhưng điều này chỉ là một giải pháp tạm thời. Một kế hoạch dài hạn vẫn cần được xây dựng để đảm bảo rằng chương trình này không chỉ sống sót mà còn phát triển một cách bền vững.

Sự trì hoãn trong quá trình phát triển F/A-XX không chỉ là vấn đề về tài chính; còn có rất nhiều yếu tố khác cần được xem xét. Việc dừng một chương trình lớn như vậy có thể gây ra nhiều vấn đề về chi phí và hiệu suất, đồng thời tác động đến khả năng hoạt động của các phi đội trên nguyên tắc chiến lược của Hải quân Mỹ.

Diễn Biến Bên Lề Và Tương Lai

Cuộc cạnh tranh để chọn ra nhà thầu thiết kế F/A-XX sẽ quyết định tương lai của lực lượng không quân trên tàu sân bay Mỹ trong những thập kỷ tới. Chiếc tiêm kích mới có khả năng thế chỗ cho cả F/A-18E/F Super Hornet và EA-18G Growler, đóng vai trò là nền tảng cho các hoạt động tác chiến điện tử và đánh chặn trong tương lai.

Trong khi Hải quân Mỹ vẫn đang trong quá trình hoàn thiện kế hoạch cho F/A-XX, những câu hỏi xoay quanh sự nghiệp công nghệ cao và tiềm năng quân sự vẫn đang được đặt ra. Liệu F/A-XX có đủ khả năng thích ứng trước những thay đổi chóng mặt của công nghệ và sự cạnh tranh ngày càng gia tăng trong lĩnh vực hàng không quân sự hay không? Chỉ thời gian mới có thể trả lời câu hỏi này khi sự phát triển của chương trình bắt đầu quay trở lại đường ray đã định.