Tô Lâm thăm Nga: định vị chiến lược mới cho quan hệ Việt Nam–Liên bang Nga

Một chuyến thăm cấp Nhà nước trong vài ngày có thể tạo ra những xung lực chính trị và kinh tế kéo dài. Chuyến công du của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Liên bang Nga được nhìn nhận không chỉ là nghi lễ ngoại giao mà còn là dịp để tái định hướng ưu tiên hợp tác giữa hai bên trên nhiều trụ cột cùng lúc.

Vì sao chuyến thăm lại được coi là trọng yếu?

Được mời sang làm khách cấp cao của Nhà nước Nga, lãnh đạo Việt Nam thực hiện chuyến đi diễn ra ngay sau các mốc chính trị quan trọng trong nước. Về mặt biểu tượng, đây là lần đầu tiên kể từ đầu những năm 1990 một người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam thực hiện chuyến thăm nhà nước tới Liên bang Nga — một yếu tố làm tăng kỳ vọng về những cam kết mới trong quan hệ song phương.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã nêu rõ mục tiêu của chuyến công tác là tăng cường tin cậy chính trị, huy động nguồn lực quốc tế phù hợp với chiến lược phát triển quốc gia và đưa quan hệ hai nước vào những chương trình hợp tác có chiều sâu hơn. Những tiếp xúc cấp cao như vậy cũng là dịp củng cố khung đối thoại giữa các cơ quan Đảng, Chính phủ, Quốc hội và các cơ chế hợp tác liên nghị viện.

Những lĩnh vực bứt phá được chú ý

Trong các cuộc trao đổi dự kiến, sẽ có trọng tâm rõ ràng vào một số lĩnh vực truyền thống nhưng đang cần làm mới để đáp ứng yêu cầu phát triển hiện nay:

• Năng lượng và dầu khí, trong đó có việc xem xét các cơ hội mở rộng hợp tác và đầu tư;
• Các dự án hạ tầng, bao gồm kết nối hàng không và các tuyến vận tải đa phương thức;
• Khoa học-công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghệ sinh học và y-sinh;
• Giao lưu văn hóa, giáo dục, thể thao và giao lưu nhân dân.

Với nhu cầu đẩy mạnh hợp tác trong công nghệ không gian và đổi mới sáng tạo, Việt Nam cũng theo dõi các mô hình hợp tác quốc tế khác như Việt Nam và Pháp hợp tác không gian vũ trụ để cân nhắc những ý tưởng phù hợp cho liên doanh nghiên cứu, đào tạo và dữ liệu không gian.

Kết nối kinh tế và xu hướng thương mại gần đây

Sự phục hồi và tăng trưởng trong trao đổi thương mại, du lịch, giáo dục giữa hai nước tạo nền tảng thực chất cho các thỏa thuận được kỳ vọng. Dữ liệu do cơ quan đại diện Việt Nam tại Nga công bố cho thấy thương mại song phương đã phục hồi với giá trị năm 2025 đạt 4,77 tỷ USD, và trong 7 tháng đầu năm kế tiếp con số đạt 3,24 tỷ USD.

Phục hồi du lịch là một điểm nhấn: lượt khách từ Liên bang Nga vào Việt Nam năm 2025 vượt mốc 690.000 lượt, còn 7 tháng đầu của năm sau đó đã đạt hơn 863.000 lượt, tương đương mức tăng 174% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn nhiều so với trước đại dịch. Lưu lượng ngược lại — khách Việt sang Nga — cũng tăng khoảng 21,4% trong nửa đầu năm gần nhất.

Hợp tác văn hóa và giáo dục: nền tảng mềm cho quan hệ bền vững

Song song với các dự án kinh tế, hai bên coi trọng các hoạt động xây dựng lòng tin xã hội: mở rộng giảng dạy Tiếng Việt và Tiếng Nga, tăng trao đổi sinh viên, chương trình nghệ thuật và thể thao, cùng các sáng kiến giao lưu địa phương. Một ví dụ được nhắc đến là Lễ hội Văn hóa Việt Nam tổ chức tại Quảng trường Đỏ, một sự kiện thu hút đông đảo công chúng và góp phần quảng bá văn hoá.

Hệ thống cơ chế quan hệ và kỳ vọng về kết quả

Chuyến thăm nhằm tái khẳng định vai trò của các cơ chế hợp tác liên Chính phủ, ủy ban liên nghị viện và các kênh đối thoại chính thức. Sự duy trì các cuộc tiếp xúc cấp cao được kỳ vọng sẽ tạo thuận lợi cho việc triển khai các nghị quyết, mở đường cho dự án chung và đẩy mạnh khuôn khổ pháp lý để thu hút đầu tư hai chiều.

Các lĩnh vực ưu tiên như năng lượng, hạ tầng vận tải, công nghệ và đào tạo nhân lực đều có thể nhận được những thỏa thuận hành lang hoặc bản ghi nhớ về nguyên tắc, qua đó tạo tiền đề cho hợp tác cụ thể ở giai đoạn sau.

Ý nghĩa của các con số và điều cần lưu ý

Dữ kiện thương mại và du lịch cho thấy động lực tích cực nhưng cũng gợi mở một số lưu ý thực tế: làm sao để chuyển đổi tăng trưởng ngắn hạn thành nền tảng đầu tư lâu dài; bảo đảm lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp vừa và nhỏ; và đồng thời cân nhắc các chuẩn mực quản lý, an ninh công nghệ khi mở rộng hợp tác số và AI.

Về mặt xã hội, tăng trao đổi lao động, sinh viên và văn hoá cần đi kèm chính sách bảo hộ và hỗ trợ để khai thác tốt nguồn nhân lực sau đào tạo.

Ngữ cảnh khu vực và rủi ro thời tiết

Các mốc thời gian của chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh khí hậu và thời tiết khu vực có những biến động theo mùa. Những lo ngại về mưa dông và đợt thời tiết nguy cơ cao trong tháng có thể ảnh hưởng tới di chuyển và hoạt động ngoài trời, do vậy các bên liên quan cần theo dõi thông tin cảnh báo. Độc giả muốn cập nhật chi tiết lịch và khuyến cáo liên quan đến mưa dông có thể tham khảo Lịch mưa dông và cảnh báo thời tiết.

Ngoài ra, biến động khí hậu tầm lớn như El Niño tiềm ẩn các đợt hạn hán, nắng nóng và biến động nguồn nước — những yếu tố cần xét tới khi hoạch định hợp tác nông nghiệp, quản lý tài nguyên và an ninh năng lượng. Thông tin phân tích về kịch bản El Niño giai đoạn tiếp theo có thể cung cấp ngữ cảnh hữu ích cho các kế hoạch dài hạn: Siêu El Niño 2026-2027.

Kết luận: những điều cần ghi nhớ

Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước là một cơ hội để chuyển từ tuyên bố chính trị sang các sáng kiến hợp tác cụ thể. Ba yếu tố cần theo dõi sau chuyến công du này là: (1) các thỏa thuận hành lang về năng lượng và hạ tầng; (2) cơ chế hỗ trợ liên ngành cho khoa học-công nghệ và đào tạo; (3) biện pháp bảo đảm lợi ích cộng đồng và doanh nghiệp trong quy trình triển khai.

Ngoài mục tiêu kinh tế, điểm nhấn về văn hóa, giáo dục và du lịch cũng đóng vai trò then chốt nhằm củng cố nền tảng xã hội cho mối quan hệ lâu dài giữa hai nước.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Chuyến thăm diễn ra trong bao lâu?

Chuyến công du của lãnh đạo Việt Nam tới Liên bang Nga kéo dài trong vài ngày vào đầu tháng 9, theo lời mời của phía Nga.

Những lĩnh vực nào được ưu tiên thỏa thuận?

Các lĩnh vực được chú trọng gồm năng lượng-dầu khí, hạ tầng kết nối, khoa học-công nghệ, đào tạo nhân lực và giao lưu văn hoá.

Quan hệ thương mại giữa hai nước ra sao gần đây?

Theo số liệu được công bố, kim ngạch thương mại năm 2025 đạt 4,77 tỷ USD, và 7 tháng đầu năm tiếp theo đạt 3,24 tỷ USD, cho thấy xu hướng phục hồi.

Du lịch giữa hai nước có hồi phục không?

Có: lượt khách Nga tới Việt Nam năm 2025 trên 690.000; 7 tháng đầu năm sau đó hơn 863.000 lượt, tăng mạnh so với cùng kỳ trước đó.

Thông tin trong bài dựa trên công bố và phát ngôn từ đại diện ngoại giao và số liệu chính thức do cơ quan đại diện Việt Nam tại Liên bang Nga cung cấp. Các diễn biến cụ thể về thỏa thuận sẽ tùy thuộc vào kết quả đàm phán song phương.