Những Nguyên Nhân Khiến Viêm Gan B Và C Vẫn Sát Thương Mặc Dù Có Vaccine và Thuốc

Mặc dù đã có vaccine và phương pháp điều trị hiệu quả, viêm gan B và C vẫn là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tử vong do bệnh lý gan. Vào Ngày Thế giới về Viêm gan (28/7), nhiều chuyên gia đã nhấn mạnh rằng những vấn đề về xét nghiệm, tiêm chủng và nâng cao nhận thức vẫn đang tồn tại, dẫn đến nhiều ca tử vong có thể phòng ngừa được.

Khó khăn trong việc phát hiện viêm gan B và C sớm

Khác với nhiều bệnh truyền nhiễm, viêm gan B và C thường không có triệu chứng rõ rệt trong giai đoạn đầu sau khi nhiễm virus. Người bệnh có thể tiếp tục hoạt động bình thường trong khi virus vẫn âm thầm gây hại cho gan. Khi có dấu hiệu như mệt mỏi, vàng da, chướng bụng hay sụt cân xuất hiện, bệnh thường đã tiến triển đến mức xơ gan hoặc ung thư gan. Cập Nhật Quan Trọng Về Hướng Dẫn Chẩn Đoán Và Điều Trị Vi… Thời Gian Bổ Sung Omega-3,6,9: Những Điều Cần Biết

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về viêm gan toàn cầu năm 2026, có khoảng 287 triệu người sống với viêm gan B hoặc C mãn tính trong năm 2024. Khoảng 1,3 triệu người đã mất mạng vì các biến chứng liên quan đến hai loại virus này, chủ yếu ảnh hưởng đến gan, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề này.

Người bệnh không nhận biết tình trạng sức khỏe của mình

Nguyên nhân chủ yếu khiến viêm gan B và C vẫn gây tử vong là do tỷ lệ phát hiện bệnh còn thấp. Nhiều người nhiễm virus không hề biết mình mắc bệnh bởi không có triệu chứng rõ rệt hoặc chưa từng thực hiện xét nghiệm. Khi tình trạng trở nên nghiêm trọng, tổn thương gan đã ở vào giai đoạn khó phục hồi.

Ở nhiều quốc gia, đặc biệt là những nơi có thu nhập thấp và trung bình, chương trình sàng lọc viêm gan còn hạn chế và người dân khó tiếp cận dịch vụ xét nghiệm. Việc chẩn đoán muộn làm tăng nguy cơ mắc xơ gan, suy gan và ung thư gan, do bỏ lỡ giai đoạn điều trị thích hợp.

Điều trị đã có nhưng chưa tiếp cận được nhiều người

Thời gian gần đây, điều trị viêm gan đã có nhiều tiến bộ. Với viêm gan C, các loại thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp (DAA) cho phép chữa khỏi bệnh cho hơn 95% người bệnh trong khoảng thời gian 8-12 tuần.

Đối với viêm gan B, hiện chưa có thuốc chữa khỏi hoàn toàn nhưng các loại thuốc kháng virus có thể làm chậm sự phát triển của virus, từ đó giảm tỷ lệ xơ gan, suy gan và ung thư gan nếu được theo dõi và điều trị đúng cách.

WHO cho biết tỷ lệ tiếp cận điều trị trên toàn cầu vẫn còn rất hạn chế. Chỉ có khoảng 20% người mắc viêm gan C được điều trị, và dưới 5% người mắc viêm gan B có thể sử dụng thuốc kháng virus. Nhiều rào cản như chi phí điều trị, hạ tầng y tế chưa đủ mạnh, khó khăn trong việc xét nghiệm cũng như thiếu thông tin về bệnh là những nguyên nhân chính.

Tỷ lệ tiêm vaccine viêm gan B vẫn thấp

Vaccine là một trong những cách tốt nhất để phòng ngừa viêm gan B. Theo khuyến cáo của WHO, trẻ sơ sinh cần được tiêm vaccine viêm gan B trong vòng 24 giờ sau khi sinh để giảm khả năng lây truyền từ mẹ sang con. Tuy nhiên, tính đến năm 2024, chỉ có khoảng 45% trẻ sơ sinh trên toàn cầu được tiêm đúng liều khuyến nghị.

Việc không tiêm liều vaccine đầu tiên này làm tăng khả năng trẻ bị nhiễm viêm gan B trong quá trình sinh, đặc biệt tại những nơi có dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em kém.

Giải pháp nâng cao nhận thức và mở rộng sàng lọc

Theo Tiến sĩ Tereza Kasaeva từ WHO, mỗi trường hợp viêm gan không được chẩn đoán hoặc điều trị có thể dẫn đến cái chết hoàn toàn có thể phòng ngừa. Các chuyên gia khuyến nghị cần mở rộng chương trình xét nghiệm viêm gan tại các cơ sở y tế cộng đồng để phát hiện sớm và điều trị kịp thời, nhằm giảm thiểu nguy cơ biến chứng.

Bên cạnh đó, việc tăng tỷ lệ tiêm vaccine viêm gan B cho trẻ sơ sinh, giảm sự kỳ thị đối với người mắc viêm gan và nâng cao nhận thức của cộng đồng cũng là những biện pháp thiết yếu nhằm loại trừ viêm gan virus như một vấn đề sức khỏe cộng đồng.

Viêm gan B và C không còn là những bệnh lý không thể chữa trị. Thế nhưng, hiệu quả của vaccine và thuốc điều trị chỉ phát huy khi bệnh nhân được chẩn đoán sớm và tiếp cận kịp thời các dịch vụ y tế. Đây là yếu tố quan trọng để làm giảm số ca tử vong do những bệnh có thể phòng ngừa và kiểm soát này.

Mời bạn đọc xem thêm:

Những điểm mới trong hướng dẫn chẩn đoán và điều trị viêm gan B, C

SKĐS – Hướng dẫn mới của Bộ Y tế về chẩn đoán và điều trị viêm gan B, C đã mở rộng đối tượng được điều trị, cập nhật thuốc và chiến lược theo dõi, góp phần phát hiện sớm, giảm biến chứng xơ gan, ung thư gan và hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan virus vào năm 2030.