Diễn biến mưa lớn ở miền Bắc: vùng ảnh hưởng, nguy cơ lũ quét và dự báo kéo dài

Một đợt mưa có cường độ mạnh đang diễn ra ở miền Bắc, với những điểm ghi nhận lượng mưa lớn trong ngày 21/8 và cảnh báo nguy cơ kéo dài qua các ngày tiếp theo. Bài viết này tổng hợp các dữ kiện quan trọng — nơi mưa lớn, các mức mưa dự báo, khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở và khuyến nghị nhanh dành cho chính quyền địa phương và người dân — dựa trên thông báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia và dữ liệu đo đạc thực tế.

Những trạm đo đã ghi nhận mưa lớn trong ngày 21/8

Tính từ 7 giờ đến 14 giờ ngày 21/8, một số trạm quan trắc đã báo lượng mưa đáng kể. Các giá trị tiêu biểu ghi nhận gồm: Bản Chắt (Lạng Sơn) 92.3mm, Bản Sen (Quảng Ninh) 75.9mm, Kiến Xương (Hưng Yên) 90.6mm, Bình Hòa (Ninh Bình) 82.3mm. Những con số này cho thấy mưa xảy ra phân bổ không đều, với một số điểm đặc biệt ướt hơn phần còn lại.

Khu vực trọng tâm bị mưa rất to và cục bộ mưa cực lớn

Dự báo chính thức cho giai đoạn từ chiều tối 21/8 đến 23/8 nêu rõ: khu vực Đông Bắc Bộ cùng một số tỉnh từ Thanh Hóa đến Nghệ An sẽ có mưa vừa đến rất to. Lượng mưa phổ biến trong khoảng 70-150mm, cục bộ có nơi trên 300mm. Đặc biệt, bốn tỉnh thành gồm Lạng Sơn, Bắc Ninh, Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng được dự báo có mưa to đến rất to, phổ biến 150-250mm và có khả năng cục bộ vượt 400mm. Bản tin cũng cảnh báo nguy cơ mưa với cường độ rất lớn trong 3 giờ (>120mm/3h) tại một số điểm.

Diễn biến tiếp theo đến ngày 24/8 và khả năng kéo dài

Trong giai đoạn đêm 23/8 và ngày 24/8, khu vực nêu trên tiếp tục chịu mưa với lượng rải rác 30-60mm, cục bộ có nơi rất to trên 120mm. Tổng lượng mưa tích lũy từ chiều tối 21/8 đến 24/8 ở nhiều nơi phổ biến 100-200mm; vùng nhạy cảm như Lạng Sơn, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Hải Phòng có thể đạt 200-300mm và cục bộ vượt 500mm. Thông tin dự báo cũng chỉ rõ khả năng mưa còn tiếp diễn sau 24/8, do đó chu kỳ thời tiết ướt có thể kéo dài hơn 3–4 ngày tùy địa điểm.

Nguy cơ lũ quét, sạt lở và ngập úng: những con số cảnh báo

Quan sát mô hình độ ẩm đất cho thấy nhiều vùng trong danh sách đã ở trạng thái gần bão hòa (trên 85%) hoặc đạt bão hòa. Trong 24 giờ trước đó (từ 14 giờ ngày 20/8 tới 14 giờ ngày 21/8), các trạm như Ban Hàng Đồi (Phú Thọ) 170,2mm, Bản Chắt 105,1mm, Bản Sen 171mm, Bố Hạ (Bắc Ninh) 86mm, Thiệu Hợp (Thanh Hóa) 158,4mm, Nông Trường 15 (Nghệ An) 97mm, Sơn Kim2 (Hà Tĩnh) 93,8mm đã ghi nhận mưa rất lớn. Những giá trị này làm tăng nguy cơ xuất hiện lũ quét trên các sông, suối nhỏ và sạt lở trên sườn dốc.

Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do lũ quét, sạt lở, sụt lún đất trong đợt mưa này được thông báo là cấp 1, kèm theo cảnh báo mưa lớn, lốc, sét và mưa đá ở một số khu vực. Mưa lớn còn có khả năng gây ngập úng tại vùng trũng, khu đô thị và khu công nghiệp, đồng thời ảnh hưởng đến giao thông và cơ sở hạ tầng.

214 xã, phường được xác định có nguy cơ cao lũ quét và sạt lở

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia công bố danh sách chi tiết 214 xã, phường có nguy cơ cao. Danh sách này bao gồm nhiều xã ở các tỉnh Phú Thọ, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh. Dưới đây là các địa phương theo từng tỉnh như được công bố:

Phú Thọ: An Bình, An Nghĩa, Cao Dương, Dũng Tiến, Hợp Kim, Kim Bôi, Lạc Lương, Lạc Sơn, Mường Vang, Ngọc Sơn, Quyết Thắng, Thượng Cốc, Yên Phú, Cao Phong, Đại Đồng, Lạc Thủy, Liên Sơn, Mường Bi, Mường Động, Mường Thàng, Nật Sơn, Nhân Nghĩa, Tân Lạc, Toàn Thắng, Vân Sơn, Yên Thủy, Yên Trị, Bao La, Đà Bắc, Lương Sơn, Mai Châu, Mai Hạ, Mường Hoa, P. Hòa Bình, P. Kỳ Sơn, P. Tân Hòa, P. Thống Nhất, Tân Mai, Thịnh Minh, Thung Nai.

Lạng Sơn: Chi Lăng, Công Sơn, Đình Lập, Hữu Lũng, Kiên Mộc, Lộc Bình, Mẫu Sơn, Na Dương, Tân Thành, Thống Nhất, Vân Nham, Ba Sơn, Bằng Mạc, Cai Kinh, Cao Lộc, Châu Sơn, Chiến Thắng, Điềm He, Đồng Đăng, Hoàng Văn Thụ, Hữu Liên, Khánh Khê, Khuất Xá, Lợi Bác, Nhân Lý, P. Đông Kinh, P. Kỳ Lừa, P. Lương Văn Tri, P. Tam Thanh, Quan Sơn, Tân Đoàn, Thiện Tân, Tri Lễ, Tuấn Sơn, Vạn Linh, Văn Quan, Xuân Dương, Yên Bình, Yên Phúc.

Quảng Ninh: Đặc khu Cô Tô, Đặc khu Vân Đồn, P. Bãi Cháy, P. Cửa Ông, P. Tuần Châu, P. Việt Hưng, Thống Nhất, Hải Hòa, P. An Sinh, P. Cẩm Phả, P. Cao Xanh, P. Đông Triều, P. Hà Lầm, P. Hạ Long, P. Hà Tu, P. Hoành Bồ, P. Hồng Gai, P. Mông Dương, P. Quang Hanh.

Bắc Ninh: Bảo Đài, Kiên Lao, P. Chũ, P. Phượng Sơn, Sơn Hải, Tân Sơn, Bắc Lũng, Biển Động, Biên Sơn, Bố Hạ, Đại Sơn, Đèo Gia, Đồng Kỳ, Đông Phú, Kép, Lạng Giang, Lục Nam, Lục Ngạn, Lục Sơn, Nam Dương, Nghĩa Phương, Sa Lý, Tam Tiến, Tây Yên Tử, Tiên Lục, Trường Sơn, Tuấn Đạo, Xuân Lương, Yên Thế.

Thanh Hóa: Thạch Quảng, Cẩm Tân, Cẩm Thạch, Cẩm Vân, Đồng Lương, Giao An, Hóa Quỳ, Hợp Tiến, Mậu Lâm, Ngọc Liên, Ngọc Trạo, Như Thanh, Quý Lương, Tân Thành, Tây Đô, Thạch Bình, Thắng Lộc, Thanh Kỳ, Thành Vinh, Vân Du, Xuân Bình, Xuân Chinh, Xuân Du, Yên Thọ, Bá Thước, Cẩm Tú, Cổ Lũng, Công Chính, Điền Lư, Điền Quang, Hồi Xuân, Kiên Thọ, Linh Sơn, Luận Thành, Lương Sơn, Minh Sơn, Nam Xuân, Ngọc Lặc, Nguyệt Ấn, Như Xuân, Phú Xuân, Pù Luông, Sao Vàng, Thạch Lập, Thanh Phong, Thanh Quân, Thiết Ống, Thọ Bình, Thọ Ngọc, Thượng Ninh, Thường Xuân, Trung Hạ, Trường Lâm, Văn Nho, Văn Phú, Vạn Xuân, Xuân Thái, Xuân Tín, Yên Nhân, Yên Phú, Yên Thắng.

Nghệ An: Châu Bình, Châu Lộc, Đông Hiếu, Hùng Chân, Minh Hợp, Mường Chọng, Mường Ham, Mường Quàng, Nghĩa Đàn, Nghĩa Hưng, P. Tây Hiếu, P. Thái Hòa, Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Tam Hợp, Tân Kỳ, Thông Thụ, Tiền Phong.

Hà Tĩnh: Sơn Kim 2, Mai Hoa, Sơn Giang, Sơn Hồng, Sơn Kim 1, Sơn Tây, Sơn Tiến, Thượng Đức, Vũ Quang.

Tác động tiềm tàng đối với đời sống và hạ tầng

Các cơ quan chuyên môn nêu ra những hệ quả dễ xuất hiện trong đợt mưa gồm: ngập úng ở vùng trũng và khu đô thị, tắc nghẽn giao thông cục bộ, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và công trình dân sinh, nguy cơ tổn thất về tài sản và đe doạ tính mạng người dân nếu lũ quét hoặc sạt lở xảy ra. Các vị trí xung yếu như điểm nghẽn dòng chảy, bờ suối, chân đồi cần được rà soát để có phương án phòng tránh kịp thời.

Khuyến nghị nhanh cho chính quyền và người dân

Dựa trên cảnh báo và mức độ ẩm đất hiện tại, các địa phương được đề nghị rà soát ngay các điểm xung yếu, chuẩn bị phương án di chuyển dân cư ở vùng trũng và sườn dốc, làm sạch cống rãnh tại khu đô thị để giảm nguy cơ ngập. Người dân sống gần sông suối và trên sườn dốc cần theo dõi thông tin cảnh báo lũ quét, hạn chế di chuyển khi mưa lớn và tuân thủ chỉ dẫn của lực lượng chức năng.

Mưa lớn ở miền Bắc còn tiếp tục kéo dài

SKĐS – Hôm nay (21/8), khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa có mưa vừa, mưa to và dông. Dự báo mưa kéo dài nhiều ngày tới.

Kết luận: theo dõi sát để giảm thiểu rủi ro

Thông tin quan trọng cần ghi nhớ: một đợt mưa lớn đã và đang xảy ra, nhiều trạm ghi nhận lượng mưa cao; một số khu vực đã tới trạng thái gần bão hòa; danh sách 214 xã, phường đã được xác định có nguy cơ lũ quét, sạt lở; mưa có thể kéo dài sau ngày 24/8. Vì vậy, việc giám sát, rà soát và chủ động triển khai biện pháp ứng phó là cần thiết để giảm thiểu thiệt hại.

Thông tin cảnh báo thời gian thực về nguy cơ lũ quét, sạt lở đất được cung cấp trên cổng thông tin của Cục Khí tượng Thủy văn: https://luquetsatlo.nchmf.gov.vn.

Nếu bạn quan tâm đến hệ quả pháp lý và trách nhiệm sau những vụ cháy, bài viết điều tra về việc khởi tố chủ xưởng gỗ Chương Mỹ vi phạm PCCC phân tích diễn biến điều tra và những bất cập liên quan phòng cháy chữa cháy.

Để hiểu rõ hơn cách các địa phương sắp xếp lại mạng lưới trường học và tác động của việc này, hãy đọc phân tích về Hải Phòng giảm đầu mối cơ sở giáo dục sau sắp xếp, trong đó nêu rõ nguyên tắc điều chỉnh và hệ quả đối với quản lý giáo dục.

Trong bối cảnh mưa lớn và áp thấp, bài tin về ứng phó áp thấp trên Vịnh Bắc Bộ và khắc phục mưa lũ cung cấp chỉ đạo hành động và các bước khắc phục hậu quả dành cho chính quyền và người dân ở các vùng chịu ảnh hưởng.