Dự Báo Thời Tiết Mùa Hè: Mưa Nhiều Và Nắng Nóng Ít Hơn Năm Trước

Thời Tiết Bắc Bộ: Nguyên Nhân Của Mưa Nhiều Dù El Nino Đang Hoạt Động

Theo nhận định của ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong tháng 7 vừa qua, người dân cảm thấy nắng nóng không kéo dài như các năm trước và có nhiều trận mưa lớn. Nếu xét tổng thể từ tháng 3 đến tháng 7 năm 2026, bức tranh thời tiết lại cho thấy một diễn biến khác.

Cụ thể, miền Bắc đã trải qua 9 đợt nắng nóng lan rộng, nhiều hơn so với con số 8 đợt của năm 2025, đồng thời cũng vượt qua trung bình nhiều năm chỉ từ 4-6 đợt. Trung bình, số ngày nắng nóng chạm ngưỡng khoảng 35 ngày, tăng thêm 10 ngày so với năm trước và cao hơn khoảng 15 ngày so với các năm trước đây. Hà Nội đặc biệt ghi nhận tới 40 ngày nắng nóng, nhiều hơn 9 ngày so với năm trước. Khí Hậu Miền Bắc: Nguyên Nhân Mưa Lớn Và Cảm Giác Oi Bức Khám Phá Thành Tựu Của Tiêm Kích Su-57 Trong Cuộc Xung Độ…

Đặc biệt, vào cuối tháng 5 và đầu tháng 6, đã có đợt nắng nóng cực điểm với nhiệt độ vượt mức 38-40 độ C, nơi có thể lên tới 41 độ C, khiến nhiều trạm đo nhiệt độ ghi nhận các giá trị kỷ lục.

Từ tháng 4 đến tháng 7, tổng lượng mưa ở Bắc Bộ vẫn duy trì khoảng trung bình, nhưng một số khu vực lại ghi nhận lượng mưa lớn đột biến, vượt quá 100mm chỉ trong vài giờ. Điều này đã gây ra tình trạng lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại các tỉnh miền núi phía Bắc.

Ông Khiêm cho biết, mặc dù El Nino thường dẫn đến tình trạng nắng nóng và giảm mưa ở một số vùng của Việt Nam, nhưng diễn biến của hiện tượng này lại không đồng nhất. El Nino có thể làm tăng nhiệt độ nhưng ảnh hưởng mưa lại có độ trễ khoảng 2-3 tháng, khiến tác động không rõ rệt ngay lập tức.

Thống kê cho thấy, trong những năm có El Nino điển hình, lượng mưa tại Bắc Bộ không có một xu hướng cố định. Ví dụ, trong năm 1997, mặc dù El Nino hình thành từ tháng 4 đến tháng 6, nhưng lượng mưa tháng 7-8 lại cao hơn trung bình từ 10-20%. Ngược lại, trong năm 2023, El Nino cũng xuất hiện trong khoảng thời gian tương tự nhưng lượng mưa tháng 7 lại thấp hơn so với bình quân nhiều năm từ 20-50%. Ông Khiêm nhấn mạnh điều này.

Trước những dự đoán từ đầu năm 2026, cơ quan khí tượng đã cảnh báo rằng ảnh hưởng của El Nino sẽ khiến nhiệt độ duy trì cao và tổng lượng mưa sẽ thấp hơn bình thường. Tuy nhiên, có khả năng cao sẽ xuất hiện các đợt mưa lớn cực đoan trong khoảng thời gian ngắn và ở phạm vi hẹp.

Trong tháng 7 vừa qua, sự xuất hiện của mưa lớn chủ yếu do tác động của rãnh áp thấp và áp thấp nhiệt đới, cùng với các nhiễu động khí quyển khác. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng mưa lớn bất thường.

Xét tổng thể từ tháng 4 đến tháng 7, tổng lượng mưa vẫn dao động ở mức trung bình. Riêng tháng 7, lượng mưa có sự phân hóa rõ rệt. Tại Đông Bắc Bộ, lượng mưa thậm chí còn thiếu hụt, trong khi Tây Bắc Bộ lại ghi nhận lượng mưa cao hơn từ 15-35%, tuy nhiên, lượng mưa này tập trung vào những cơn mưa lớn và cực đoan trong vài ngày.

Nếu như vậy, lượng mưa dồi dào ở miền Bắc gần đây không phải là dấu hiệu rõ rệt của El Nino, mà chủ yếu do các hình thế thời tiết ngắn hạn khác nhau. Tác động của El Niño có khả năng sẽ có ảnh hưởng rõ ràng hơn trong mùa tới.

Trong tháng 6 năm 2026, toàn quốc ghi nhận nhiệt độ trung bình cao hơn mức bình quân từ 0,5–1,5 độ C, đặc biệt tại các vùng đồng bằng Bắc Bộ, Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, nhiệt độ cao hơn trên 1 độ C.

Số ngày nắng nóng cũng tăng thêm, cao hơn khoảng 2-5 ngày so với những năm trước, trong đó khu vực Thanh Hóa đến TP. Huế cao hơn khoảng 8 ngày. Mưa trên cả nước phần lớn thiếu hụt từ 15-50%, đặc biệt tại khu vực Thanh Hóa – Đà Nẵng.

Vào tháng 7/2026, thời tiết vẫn duy trì xu thế nhiệt độ cao, đặc biệt tại Trung Bộ, Tây Nguyên, và Nam Bộ, với nhiệt độ cao hơn từ 0,5–1,5 độ C. Trong khi đó, Bắc Bộ chỉ cao hơn khoảng 0,2–0,4°C. Lượng mưa tại Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục trong tình trạng thiếu hụt, trong khi Bắc Bộ nhìn chung xấp xỉ trung bình, với một số khu vực vùng núi có lượng mưa cao hơn từ 10–35%.

Từ đó, trên toàn quốc, hai tín hiệu nổi bật của El Nino trong tháng 6 và 7 là nhiệt độ cao hơn mức trung bình và lượng mưa có xu hướng giảm, đặc biệt ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ. Tuy nhiên, các diễn biến thời tiết có thể khác nhau giữa các khu vực do tác động của nhiều yếu tố khí quyển ngắn hạn.

Những Dự Đoán Thời Tiết Đối Với Nhiệt Độ Tháng Tới

Ông Mai Văn Khiêm cho biết, hiện tượng El Nino đã xuất hiện và tiếp tục phát triển với khả năng đạt cường độ mạnh trong thời gian tới. Dự báo rằng El Nino sẽ đạt cường độ cao nhất vào những tháng cuối năm 2026, đặc biệt là vào tháng 11 và 12, với khả năng ảnh hưởng kéo dài đến giữa năm 2027.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và sự phát triển của El Nino, nhiệt độ trung bình ở nhiều địa phương sẽ cao hơn bình thường từ 0,5-1,5 độ C. Tuy nhiên, lượng mưa trong thời gian tới có thể diễn biến phức tạp và có xu hướng thấp hơn bình thường.

Đối với miền Bắc, lượng mưa trong tháng 8 được dự đoán là cao hơn bình quân nhưng tháng 9 có khả năng giảm mạnh, dẫn đến nguy cơ mùa mưa kết thúc sớm. Tại Trung Bộ và Nam Bộ, mùa mưa có thể có tổng lượng mưa thấp hơn trung bình.

Mặc dù tổng lượng mưa có xu hướng giảm, nhưng cơ quan khí tượng vẫn cảnh báo có khả năng xuất hiện các trận mưa lớn. Những trận mưa này có thể xảy ra trong thời gian ngắn và ở những vùng hẹp, dễ gây ra lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi hay ngập úng nghiêm trọng ở các khu đô thị và khu công nghiệp.

Về hoạt động bão, dự báo số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông sẽ ít hơn so với năm 2025 và thấp hơn trung bình hàng năm. Dự kiến có khoảng 7-9 cơn bão và áp thấp nhiệt đới xuất hiện, trong đó có 2-4 cơn có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng số lượng bão ít không có nghĩa là nguy cơ thiên tai thấp hơn. Nhiệt độ tăng cao vẫn là điều kiện thuận lợi để hình thành các cơn bão mạnh. Chỉ cần một cơn bão lớn có thể gây ra thiệt hại nặng nề cho đời sống và kinh tế xã hội, do đó việc cảnh báo và chuẩn bị cho bão lớn và những hiện tượng thiên tai khác là điều cần thiết.

Nguyên nhân khiến miền Bắc mưa dông kéo dài nhiều ngày

SKĐS – Ngày và đêm 3/8, khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An có mưa rào và rải rác có dông với lượng mưa 15-35mm, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100mm. Cảnh báo nguy cơ mưa có cường độ lớn (>80mm/3h).