Ngày 27/8, thông tin từ Ban Chỉ huy Quân sự phường Hải Vân (TP Đà Nẵng) cho biết đơn vị đã tổ chức khảo sát một khu vực rừng thượng nguồn sau khi nhận được manh mối về nơi có thể chôn cất ba liệt sĩ. Dấu vết ban đầu do một nhân chứng từng tham chiến cung cấp, người này trực tiếp dẫn lực lượng đến vùng nghi vấn nhằm xác minh.
Ông Nguyễn Văn Điểm dẫn đường tìm hài cốt đồng đội ở thượng nguồn Khe Răm. Ảnh: Việt Thắng
Nhân chứng, nguồn tin và bối cảnh lịch sử
Người cung cấp thông tin là ông Nguyễn Văn Điểm, 77 tuổi, trú tại phường Lưu Kiếm, TP Hải Phòng. Ông Điểm từng là cựu chiến binh thuộc C3, Tiểu đoàn Công binh Hải Vân, thuộc Mặt trận 44 Quảng Đà. Theo lời ông, khi chiến đấu quanh đèo Hải Vân và phía bắc Hòa Vang trong năm 1968, một số đồng đội đã hy sinh và được chôn tại khu vực khe Hội Yên.
Với mong muốn đưa hài cốt đồng đội trở về quê hương, ông đã quay lại chiến trường xưa và trực tiếp tham gia hướng dẫn lực lượng chức năng cùng người dân địa phương khảo sát theo những mô tả mà ông còn ghi nhớ.
Quy trình khảo sát tại hiện trường
Ban Chỉ huy Quân sự phường Hải Vân phát động việc rà soát sau khi tiếp nhận đầu mối. Đội khảo sát triển khai công việc dựa trên mô tả của nhân chứng, phối hợp với lực lượng địa phương để khoanh vùng nơi nghi vấn. Thông tin ban đầu cho biết nhóm phải băng rừng từ chân núi nhiều ngày mới tiếp cận được khu vực thượng nguồn, khiến công tác gặp không ít trở ngại về tiếp cận và hậu cần.
Hiện chưa xác định được vị trí cụ thể của mộ liệt sĩ. Ảnh: Việt Thắng
Những khó khăn khiến việc xác định vị trí gặp bế tắc
Một trong các thách thức lớn là thay đổi địa hình theo thời gian. Sau gần 60 năm, khu vực khảo sát đã trải qua sạt lở, nhiều khối đất và đá lớn chảy tràn xuống, làm biến dạng bề mặt và che phủ những dấu tích có thể từng tồn tại. Những biến động này khiến các chỉ dẫn cũ từ thời chiến khó đối chiếu với hiện trạng thực địa.
Bên cạnh đó, yếu tố thời tiết, mật độ rừng rậm và địa hình dốc cũng làm chậm tiến độ di chuyển và giảm hiệu suất quan sát. Các công cụ và kỹ thuật rà soát truyền thống, khi gặp nền địa chất đã bị xáo trộn nặng, có thể không đủ để phát hiện chính xác vị trí chôn cất nếu không có thêm nguồn tin bổ trợ.
Kết quả bước đầu và hướng xử lý tiếp theo
Sau ba ngày rà soát cẩn trọng, lực lượng chức năng chưa thể xác định được vị trí cụ thể của ngôi mộ được nghi ngờ chôn ba hài cốt. Mọi kết quả quan sát và ghi nhận hiện trường đã được tổng hợp để gửi báo cáo về Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng. Cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét, đưa ra phương án tiếp theo phù hợp nhằm tăng tính hiệu quả cho những đợt tìm kiếm kế tiếp.
Việc tiếp tục tìm kiếm nhiều khả năng sẽ cần sự kết hợp chặt chẽ hơn giữa nhân chứng còn sống, bản đồ lịch sử, phương tiện khảo sát chuyên ngành và nguồn lực tại chỗ để thu hẹp vùng nghi vấn. Tuy nhiên, bất kỳ quyết định nào về bước đi tiếp theo đều phải cân nhắc thực tế địa hình đã thay đổi mạnh theo thời gian.
Ý nghĩa nhân văn của cuộc tìm kiếm
Động lực chính thúc đẩy hoạt động này không chỉ là xác minh thông tin; đó còn là trách nhiệm giữ lời hẹn giữa đồng đội, nghĩa tình với những người đã hy sinh. Hành động quay lại chiến trường cũ và trực tiếp dẫn lực lượng khảo sát thể hiện khát vọng đưa hài cốt về với gia đình, đồng thời góp phần hoàn thiện công tác quy tập liệt sĩ ở địa phương.
Dù kết quả ngay lập tức chưa khả quan, việc ghi nhận, bảo lưu thông tin nhân chứng và tiếp tục công tác rà soát có thể mở cơ hội cho các phương án kỹ thuật trong tương lai, khi điều kiện địa lý và nguồn lực cho phép thực hiện bước khảo sát sâu hơn.
Những điều cần lưu ý đối với công tác quy tập
- Ghi chép tỉ mỉ lời kể nhân chứng nhằm so sánh với tài liệu lịch sử và bản đồ chiến trường cũ.
- Cân nhắc sử dụng kết hợp các phương pháp khảo sát hiện đại khi địa hình và nguồn lực cho phép.
- Chuẩn bị phương án an toàn, hậu cần cho đội tìm kiếm khi phải băng rừng nhiều ngày.
- Trao đổi liên ngành giữa cơ quan quân sự, chính quyền địa phương và cộng đồng để tăng tính hiệu quả và trách nhiệm xã hội.
Lời kết
Hành trình tìm lại hài cốt đồng đội do một cựu binh 77 tuổi khởi xướng là biểu hiện của niềm trắc ẩn và trách nhiệm lịch sử. Dù thử thách địa hình và thời gian đang đặt ra nhiều khó khăn, nỗ lực khảo sát, ghi nhận hiện trạng và tiếp tục phối hợp giữa nhân chứng và chính quyền sẽ là tiền đề cho các bước tìm kiếm tiếp theo. Kết quả cuối cùng phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có nguồn tin tin cậy, phương pháp khảo sát phù hợp và quyết tâm của những người tham gia.
Bác sĩ quân y gần 50 năm đi tìm đồng đội, trả ‘món nợ’ với những người nằm lại
Để hiểu rõ hơn về tiến độ và trách nhiệm trong việc đẩy nhanh tiến độ một dự án hạ tầng lớn liên quan tới quản lý đất đai và bàn giao mặt bằng, bạn có thể tham khảo bài viết phân tích chủ đề tăng tốc hoàn thành Long Thành: trách nhiệm, điểm nghẽn và kiểm soát chất lượng — bài viết cung cấp góc nhìn về phân công nhiệm vụ và yêu cầu để đạt mục tiêu vận hành.
Nếu bạn quan tâm đến các vấn đề liên quan đến chủ quyền và phản ứng chính thức của Việt Nam trước các hoạt động xây dựng tại những thực thể biển đảo, hãy đọc phân tích chi tiết trong bài Việt Nam khẳng định chủ quyền trước hoạt động xây dựng tại đá Hải Sâm và đảo Ba Ba — nội dung làm rõ lập trường ngoại giao và các bước tiếp theo liên quan đến chủ quyền quần đảo Hoàng Sa.
Với những ai quan tâm đến khía cạnh pháp lý, quyền lợi nạn nhân và phản ứng cộng đồng khi một clip bạo lực lan truyền, bài viết phân tích clip bạo lực trong quán ăn: diễn biến, hệ quả và cách xử lý khôn ngoan sẽ cung cấp hướng xử lý và quyền lợi mà nạn nhân có thể theo đuổi.
