Lối Đi Mới Trong Phòng Không: Mỹ Học Từ Kinh Nghiệm Của Nga

Trong bối cảnh hiện nay, cách tiếp cận của Mỹ trong việc phát triển hệ thống phòng không ngày càng mang màu sắc mới, đáng chú ý là việc học hỏi từ những bí quyết của Nga. Những chiến lược này không chỉ nhấn mạnh vào tính cơ động mà còn đề cao khả năng phân tán cảm biến, một yếu tố đã được Nga tích cực vận dụng trong các hệ thống như S-300 và S-400.

Trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột, các thiết bị radar phòng không của Mỹ và đồng minh thường xuyên trở thành mục tiêu tấn công. Sự thất thoát của nhiều cảm biến quan trọng đã làm giảm đáng kể khả năng theo dõi tình hình trên không, tạo điều kiện cho những cuộc tấn công bằng tên lửa và drone từ Iran.

Một sự chuyển mình đáng chú ý trong chiến lược phát triển của Mỹ là việc tách rời radar khỏi vị trí bệ phóng. Các cảm biến cơ động giờ đây có thể hoạt động độc lập trong một mạng lưới lớn hơn, có khả năng phát hiện mục tiêu và gửi thông tin cho các bệ phóng hoặc cảm biến khác để phản ứng nhanh chóng.

Cách tổ chức này hoàn toàn phù hợp với thiết kế của Hệ thống Chỉ huy Tác chiến Phòng không và Tên lửa Tích hợp (IBCS) của Mỹ, khuyến khích việc kết nối nhiều loại cảm biến và vũ khí thay vì buộc phải dựa vào từng radar riêng lẻ cho mỗi khẩu đội tên lửa. Điều này tạo điều kiện cho sự kết hợp giữa các radar tầm ngắn, radar giám sát xa và thậm chí là những cảm biến không gian thành một mạng lưới đồng nhất.

Điểm Yếu Của Radar Mỹ Bị Phơi Bày Trước Cuộc Tấn Công Của Iran

Trong tuần đầu của cuộc giao tranh, lực lượng Iran được cho là đã tiêu diệt các hệ thống radar trị giá hơn 3 tỷ USD, trong đó có radar AN/TPS-59 có giá khoảng 70 triệu USD, radar AN/FPS-132 và hai radar AN/TPY-2 trong hệ thống phòng thủ THAAD, mỗi cái có giá trị hơn 1 tỷ USD.

Đặc biệt, sự mất mát của các radar AN/TPY-2 là rất nghiêm trọng vì nó là thành phần cốt lõi trong mạng lưới THAAD. Vì vậy, kế hoạch phát triển phiên bản cơ động thay thế AN/TPY-2 đang rất được chú trọng, nhằm giảm thiểu nguy cơ các radar đắt đỏ trở thành mục tiêu cố định.

Đối phó với sự hủy diệt của các radar trên mặt đất, lực lượng Mỹ và Israel đã phải dựa nhiều vào các cảm biến trên tàu và radar AN/TPY-2 đặt tại Thổ Nhĩ Kỳ. Theo các báo cáo từ Israel, hệ thống phòng thủ tên lửa đã gặp nhiều khó khăn trước các cuộc tấn công của Iran, và sự tổn thất của các radar phòng thủ đã đóng một vai trò quyết định.

Mỹ Đang Điều Chỉnh Chiến Lược Phòng Không Theo Hướng Của Nga

Việc Mỹ thúc đẩy các radar cơ động chỉ là một phần của sự chuyển mình trong chiến lược phòng không sau những kinh nghiệm thực tiễn gần đây. Thay vì các khẩu đội hoàn toàn độc lập, giờ đây lưới phòng không được hình thành dựa trên sự kết nối giữa cảm biến, sở chỉ huy và bệ phóng, mặc dù chúng có thể được phân tán.

Đây chính là đặc điểm đã được Nga triển khai từ lâu trong các hệ thống S-300 và S-400, với radar, bộ chỉ huy và bệ phóng được tích hợp trên các phương tiện cơ động, cho phép tổ hợp này có thể thay đổi vị trí một cách nhanh chóng.

Lợi ích của mô hình mới mà Mỹ đang theo đuổi nằm ở khả năng phân tán rủi ro. Nếu một radar bị phát hiện và tấn công, các bệ phóng khác vẫn có thể hoạt động nhờ vào thông tin từ các cảm biến còn nguyên vẹn. Đồng thời, các radar có thể được đặt ở những vị trí thuận lợi mà không cần thiết phải nằm cạnh tên lửa đánh chặn.

Các Hệ Thống Patriot Cũng Đang Được Tái Thiết Kế

Không chỉ dừng lại ở radar, Mỹ còn cải tiến khả năng chiến đấu của hệ thống Patriot. Lục quân Mỹ đã thông báo về một phiên bản mới của MIM-104 Patriot, cho phép tấn công các mục tiêu không nằm trực tiếp phía trước bệ phóng.

Sự phát triển này nhằm giải quyết một hạn chế lâu nay của Patriot, khi nó gặp khó khăn trong việc đối phó với các mục tiêu từ hướng khác hoặc khi chúng đã bay qua vị trí của hệ thống. Để đạt được điều này, Mỹ cần phát triển cả bệ phóng và tên lửa mới, giúp hệ thống có khả năng tấn công các mối đe dọa từ phía sau, bao gồm cả tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình.

Những thay đổi này cho thấy Mỹ đang cố gắng thích nghi với một thực tế mới trong cuộc chiến phòng không, trong đó không chỉ tên lửa đánh chặn mà cả mạng lưới cảm biến và khả năng sống sót của chúng quyết định đến hiệu quả hoạt động của toàn bộ hệ thống. Để tìm hiểu thêm về việc nâng cao năng suất trong quốc phòng, bạn có thể tham khảo bài viết về tăng cường năng suất.

Ukraine hợp tác với Mỹ nâng cấp S-300 để ‘giải cơn khát’ Patriot

SKĐS – Ukraine và Mỹ đang hợp tác hiện đại hóa các tên lửa cũ dành cho hệ thống phòng không S-300 hoặc phát triển một biến thể mới có năng lực được cải thiện.